حجت الاسلام والمسلمین راحلی رئیس جلسه شورای علمی پژوهشی مدارس علمیه آذربایجان غربی با اشاره به حضور فعال خواهران طلبه استان در جشنواره ها و المپیادهای علمی حوزه های علمیه، اظهار داشت: تعداد مقالات و آثار پژوهشی ارسالی به جشنواره استانی محمد بن خلیلان از سوی طلبه های خواهر نشان از پویایی و پژوهش محور بودن مدارس علمیه خواهران است .
وی با بیان اینکه به جز قم در سایر استان ها آثار پژوهشی و راه یافتگان به مرحله کشوری حوزه علمیه خواهران به مراتب بیشتر از برادران است، افزود: با توجه به چنین ظرفیت پژوهشی، همکاری متقابل مدارس علمیه با نهادهای فرهنگی پژوهشی مورد نیاز است و این نوع همکاری سازنده خواهد بود.
مدیر حوزه علمیه خواهران آذربایجان غربی، انعقاد تفاهمنامه همکاری مراکز و نهادهای علمی و پژوهشی استان، برنامه ریزی و رایزنی برای راه اندازی نشریات و فصلنامه های استانی و شهرستانی، نحوه همکاری و تعامل با نشریات استانی برای چاپ و انتشار آثار طلاب، بررسی راهکارهای کاربردی نمودن آثار پژوهشی طلاب، تعیین اولویت های پژوهشی استانی، شناسایی ظرفیت ها و نیازهای پژوهشی استانی و ملی و پیشنهاد به طلاب برای تحقیق و پژوهش را به عنوان مفاد همکاری های حوزه علمیه و فرهنگ و ارشاد اسلامی استان خواند.
وی گفت: متاسفانه نزدیک به نصف طلاب پس از فارغ التحصیلی از حوزهها به دلیل نبود زمینه و محلی برای نقش آفرینی ، از مدارس فاصله می گیرند و از علم و اندیشه آنان استفاده ای نمی شود، ولی ظرفیت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی به دلیل داشتن فعالیت های فرهنگی پژوهشی محل خوبی برای ورود و فعالیت طلاب است.
حجت الاسلام والسملمین راحلی با اشاره به غنای متون دینی و پژوهش محور بودن دروس حوزوی، خاطرنشان کرد: ما توان همکاری با نشریات و ارائه مقالات علمی و فرهنگی گوناگون به رسانه های مختلف را داریم و لازمه آن داشتن ارتباط مستمر با اصحاب رسانه و تهیه لیستی از نشریات استانی است.
وی در ادامه ابراز کرد: ماهیت اداره ارشاد اقتضا می کند که در بیشتر فعالیت ها کارهای پژوهشی انجام دهد و بدون پژوهش ورود به امور فرهنگی امکان پذیر نیست، لذا در این زمینه می توان از ظرفیت پژوهشی طلاب خواهر استان استفاده کرد.
اعظم پورحیدر، معاون پژوهشی مدیریت استان حوزه علمیه خواهران آذربایجان غربی نیز در این جلسه در رابطه با مصوبات شورای عالی حوزه علمیه و سند چشم انداز توسعه 1404 که در 27 بند مطرح شده است، توضیحاتی ارائه داد و افزود: راهبردهای ارائه شده به صورت کلی است و در این نشست در رابطه با موضوعات پژوهشی این راهبردها بحث شده و از راهکارهایی که ارائه می گردد، استفاده می شود. یکی از این محورها نشریات علمی و حمایت و نشر آثار پژوهشی طلاب و نحوه همکاری و تعامل در این راستا ست.
باز شدن و گسترش فضای تحقیقاتی در مدارس علمیه خواهران
حجت الاسلام والمسلمین کریمی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان غربی در بخشی از این جلسه به ارائه گزارشی از وضعیت پژوهشی- فرهنگی این نهاد پرداخت و اظهار داشت: متاسفانه در جامعه واژه دهن پر کن، واژه پژوهش است، اما فاصله بین برنامه های پژوهشی و اجرایی کردن آن ها کاملا ملموس و محسوس است.
وی به شعارزدگی افراد در جامعه اشاره کرد و افزود: آمار پژوهش های ارائه شده در مجامع بین المللی آمار خوبی است، اما اینکه تا چه حد پژوهش های ارائه و ثبت شده عملی می شود، جای بحث بسیار دارد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان غربی با اشاره به متفاوت بودن وضعیت پژوهش در مدارس علمیه و مطالبه فرهنگی و پژوهشی مردم از این نهاد با توجه به تغییر شرایط جهان امروز، گفت: مقالات پژوهشی ارسال شده به جشنواره محمد بن خلیلان فراتر از مقالات ارسالی به سطح کشوری بود و این مساله نشان از باز شدن فضای تحقیقاتی در مدارس علمیه است، چرا که در گذشته بحث پژوهش در مدارس علمیه چندان جایگاه و تعریفی نداشت.
وی با بیان اینکه هسته پژوهشی اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان غربی فعال است، به برخی از سرفصل های پژوهشی و تحقیقاتی فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان غربی اشاره و اضافه کرد: دولت امسال تمام دستگاه ها را ملزم کرده است نیم تا یک درصد از بودجه اختصاصی خود را صرف پژوهش کنند و این نقطه قوتی است.
حجت الاسلام والمسلمین کریمی با اشاره به ضرورت ثبت پژوهش ها در سایت سمان، تاکید کرد: بدون ثبت پژوهش ها در این سیستم و دریافت کد، امکان حمایت مالی از اجرای پروژه های پژوهشی وجود ندارد و حوزه های علمیه بر ای عملیاتی کردن پژوهش های منتخب خود، باید در سامانه سمان پژوهش ها را ثبت کرده و مورد تایید معاونت پژوهشی دانشگاه برساند.
وی عدم وجود بانک اطلاعات پژوهشی در آذربایجان غربی را از بزرگترین ضعف ها دانست که سبب انجام فعالیت های پژوهشی تکراری می شود و افزود: در اداره ما بانک اطلاعاتی دقیق تهیه شده است که می توانیم آن را در اختیار شما قرار دهیم تا با مطالعه بانک اطلاعاتی به انجام پژوهش هایی که صورت نگرفته است، اقدام کنید.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان غربی با اشاره به اینکه حل پنج معضل اجتماعی از سوی مقام معظم رهبری مورد توجه و اهمیت قرار گرفته است، گفت: این موضوعات از سوی فرهنگ و ارشاد اسلامی احصا شده و به طور جد در دستور کار قرار گرفته است که اگر کارهای پژوهشی دقیقی در این خصوص صورت بگیرد، مورد استقبال قرار می گیرد.
وی حاشیه نشینی، گسترش طلاق، تغییر سبک زندگی، اعتیاد و گسترش فساد و فحشا را به عنوان پنج معضل جدی کشور و از دغدغه های رهبر معظم انقلاب خواند و تصریح کرد: مدارس علمیه خواهران در زمینه طلاق و تغییر سبک زندگی می توانند پژوهش های جامعی ارائه دهند که در فضای خارج از مدارس علمیه قابل اجرا باشند و حتما باید برای کاربردی بودن تحقیقات اولویت ها و نیازهای جامعه را در نظر گرفت.
وی تبادل اطلاعاتی پژوهشی بین حوزه علمیه و فرهنگ و ارشاد اسلامی را ضروری دانست و ابراز کرد: باید فصلنامه پژوهشی در حوزه های علمیه تهیه شود و اگر علاقمند باشید امکان انتشار مقالات پژوهشی طلاب در روزنامه های استانی وجود دارد.
هدف از پژوهش یافتن راه حلی برای معضل یا مسئله خاص
حجت الاسلام والمسلمین جباری، معاون فرهنگی دانشگاه ارومیه و عضو شورای علمی –پژوهشی مدیریت استان حوزه های خواهران آذربایجان غربی نیز ، به شناسایی نیازهای پژوهشی مدارس علمیه تاکید و اظهار داشت: موضوعات مورد نیاز برای انجام فعالیت های پژوهشی بیشمار است که در بخش های مختلف فرهنگی و اجتماعی طلاب مدارس علمیه می توانند ورود کنند و با توجه به مسائل مبتلا به این عصر، اقدام به ثبت پژوهش های معتبر کنند.
معاون فرهنگی دانشگاه ارومیه با انتقاد از کپی برداری از منابع علمی دیگران در ارائه تحقیقات علمی-پژوهشی، گفت: اینکه تمام مطالب ارائه شده در تحقیقات کپی برداری از منابع باشد، کاری غیر اخلاقی است و باید پژوهشگران به سمت تولید آثار فردی و ثبت اندیشه ها و نظرات خود بروند.
وی به عدم وجود مرکز علمی و مطالعاتی در استان انتقاد کرد و افزود: باید بانک اطلاعاتی جامعی برای استفاده پژوهشگران تهیه شود تا طلاب خواهری که مشغول به پژوهش هستند به راحتی بتوانند از منابع مرجع موجود استفاده کنند.
حجت الاسلام والمسلمین جباری ایجاد ویژه نامه با عناوین مختلف در مدارس علمیه و نشر مقالات پژوهشی طلاب در این ویژه نامه ها را ضروری خواند و ادامه داد: حوزه علمیه می تواند چهره ها و مفاخر علمی را شناسایی کرده و به انجمن مفاخر استان معرفی کند تا مجموعه های خاصی را با عناوین مختلف و به اسم مفاخر معرفی شده، منتشر شود.
وی هدف از پژوهش را یافتن راه حلی برای معضل یا مسئله خاص خواند و گفت: در آثار پژوهشی اغلب موضوع مورد بحث به صورت جدی و دقیق مورد پژوهش قرار نمی گیرد و دغدغه حل معضل و ارائه راهکار به چشم نمی خورد که این موضوع باید مورد توجه قرار گیرد.
در ادامه سایر اعضا و کارشناسان شورای علمی- پژوهشی استان نظر خود را در رابطه با محورهای پژوهشی سند چشم انداز سند چشم انداز 1404 عنوان و به بحث و بررسی پرداختند.
