پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

معاونت پژوهش مدرسه علمیه تخصصی الزهرا (سلام الله علیها) در راستای ترویج فرهنگ پژوهش و تعمیق دانش در میان طلاب، روز سه‌شنبه، بیست و هفتم بهمن ماه سال ۱۴۰۴، شاهد برگزاری یک جلسه دفاعیه مهم در رشته فقه و اصول بود. در این رویداد علمی، سرکار خانم الهام ماروزه جو، از پژوهشگران کوشا و ممتاز این مدرسه، آخرین دستاوردهای علمی خود را در قالب دفاع از پایان‌نامه سطح ۳ خود با عنوان «جایگاه دو قاعده فقهی اتلاف و تسبیب در معاملات و تفاوت کارکردی آن دو» ارائه داد. این پژوهش که با راهنمایی دقیق حجت الاسلام و المسلمین آقای دکتر صالحی زاده و نظارت علمی حجت‌الاسلام والمسلمین آقای دکتر رشیدپور انجام شده است، به واکاوی عمیق دو اصل بنیادین در باب مسئولیت مدنی و حقوقی در نظام فقه اسلامی می‌پردازد. قواعد فقهی «اتلاف» (به معنای از بین بردن مستقیم مال دیگری) و «تسبیب» (به معنای سبب شدن برای ورود خسارت به مال غیر)، دو رکن اساسی در تبیین ضمان و مسئولیت در معاملات و روابط اقتصادی محسوب می‌شوند. این پایان‌نامه با رویکردی تحلیلی و تطبیقی، ضمن تبیین مبانی نظری و ادله هر یک از این دو قاعده در منابع فقهی، به بررسی دقیق کاربردها و تفاوت‌های ماهوی و کارکردی آن‌ها در نظام حقوقی و معاملات روزمره می‌پردازد. در عصر حاضر که معاملات پیچیده‌تر شده و روابط اقتصادی گسترده‌تر گردیده، درک صحیح این قواعد و تمایز میان آن‌ها، برای فقها، حقوقدانان، قضات، و فعالان اقتصادی از اهمیتی حیاتی برخوردار است. پژوهش سرکار خانم ماروزه جو، با هدف گشودن گره‌های ذهنی در این زمینه و ارائه تصویری روشن از چگونگی اعمال این دو قاعده در موارد مختلف، انجام شده است. این جلسه دفاعیه که از ساعت ۸:۳۰ صبح آغاز شد، فرصتی ارزشمند برای طلاب، اساتید و پژوهشگران علاقه‌مند به مباحث فقهی و حقوقی است تا با یافته‌های نوآورانه این پژوهشگر جوان آشنا شده و از دیدگاه‌های اساتید راهنما و داور بهره‌مند گردند. اهمیت این موضوع در جلوگیری از تضییع حقوق، برقراری عدالت اقتصادی و اطمینان‌بخشی به معاملات، بر کسی پوشیده نیست. به همین منظور، برگزاری این جلسه دفاعیه، گامی مهم در جهت ارتقاء سطح دانش فقهی و عملی در حوزه معاملات اسلامی تلقی می‌شود و انگیزه بیشتری برای پژوهش در این زمینه‌های کاربردی فراهم می‌آورد.