پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

چكيده پژوهش حاضر با عنوان "جهاد زن در خانواده از منظر فقه در بستر زمان"، به بررسي ابعاد گسترده مفهوم "جهاد" در بستر حيات خانوادگي زنان از ديدگاه فقه اماميه مي‌پردازد. در اين تحقيق، برخلاف تلقي رايج از جهاد كه عمدتاً بر جنبه نظامي آن تأكيد دارد و جهاد ابتدايي را بر زنان واجب نمي‌داند، تلاش شدهاست تا با تكيه بر آيات، روايات و سيره معصومين (عليهم السلام) و تحليل آراء فقها، ابعاد ديگر مجاهدت‌هاي زنان در كانون خانواده، از جمله خدمت به شوهر، انجام امورخانه و بارداري، به عنوان مصاديقي از "جهاد" مورد واكاوي فقهي قرار گيرد. هدف اصلي اين پژوهش، تبيين و اثبات اين نكته است كه فعاليت‌ها و تكاليف زن در محيط خانواده، مي‌تواند از منظر فقه اسلامي، حكم "جهاد" را داشته و پاداش‌هاي معنوي مترتب بر آن را در پي داشته باشد. اين پژوهش به دنبال آن است كه ضمن مفهوم‌شناسي دقيق واژگان "حكم" و "جهاد"، وظايف خانوادگي زن (واجب و غير واجب) را مورد بررسي قرار داده و نسبت آنها را با مفهوم جهاد روشن سازد. در ادامه، به صورت تفصيلي، حكم فقهي و جهاد بودن "خدمت به شوهر"، "انجام كار خانه" و "بارداري" از منظر اسلام و فقه اماميه تبيين شده و موارد استحباب و در برخي شرايط وجوب آنها با استناد به ادله شرعي مورد بحث قرار مي‌گيرد. روش تحقيق در اين پژوهش، بنيادي و از نوع نقلي-تحليلي است كه با جمع‌آوري اطلاعات از منابع كتابخانه‌اي (شامل كتب، نشريات مكتوب و الكترونيكي) و پردازش توصيفي-تحليلي آنها صورت پذيرفته است. نتايج اين تحقيق نشان مي‌دهد كه مفهوم جهاد در مورد زنان، گستره‌اي فراتر از جهاد نظامي داشته و شامل مجاهدت‌هاي معنوي و تلاش‌هاي مؤثر در حفظ و اعتلاي بنيان خانواده نيز مي‌شود، كه اين خود حاكي از جايگاه رفيع زن در نظام اسلامي و اهميت نقش او در تربيت نسل و پويايي جامعه است. اين يافته‌ها، نه تنها به بسط و تعميق فهم از مفهوم جهاد كمك مي‌كند، بلكه مي‌تواند به آگاهي‌بخشي بيشتر نسبت به ارزش و منزلت فعاليت‌هاي روزمره زنان در خانواده از ديدگاه شريعت بينجامد. كليد واژه‌ها: جهاد زن، خانواده، فقه اماميه، خدمت به شوهر، كار خانه، بارداري.