پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

معاون پژوهش مدرسه علمیه تخصصی الزهراء (س) سطح 3 و 4، از برگزاری نشست علمی با عنوان «حضرت زینب^{(سلام الله علیها)} و جهاد تبیین در تداوم نهضت عاشورا خوانشی گفتمانی از خطبه های کوفه و شام و دلالت های آن برای کنش زنان مسلمان» در روز یکشنبه 07/04/1405 خبر داد.

در این نشست که با همکاری پژوهشکده زن و خانواده و به صورت مجازی برگزار گردید، سرکار خانم دکتر زهره باقریان استادیار پژوهشکده زن و خانواده بحث حاضر را راجع به تبیین واقعه و نهضت عاشورا و نقش حضرت زینب در این تبیین با توجه به خطبه های کوفه و شام بیان کرد .

وی نقش محوری حضرت زینب (س) در تداوم نهضت عاشورا را اینگونه بیان کردند که عاشورا فقط یک حادثه تاریخی نیست، بلکه حضرت زینب با خطبه‌هایش در کوفه و شام، مرحله «تبیین»، «افشاگری»، «روایتگری» و «حفظ پیام» را آغاز کرد و عاشورا را از سطح یک واقعه به گفتمان پایدار و الهام‌بخش ارتقا دادند و خطبه های حضرت زینب به لحاظ فکری بر سه محور اصلی؛  میدان تقابل دو گفتمان علوی و امی، بازتعریف مشروعیت سیاسی  استوار ، تعریف جنسیت به عنوان مولفه فعال در تولید معنا و کنش اجتماعی تقسیم و به تشریح این سه محور پرداختند.

هم چنین از کارکردهای چند لایه خطبه‌های حضرت زینب به کارکرد سیاسی (افشای مشروعیت‌زدایی از حکومت اموی)، معرفتی (تبیین حقیقت عاشورا)، اجتماعی (برانگیختن وجدان عمومی) و فرهنگی (تثبیت الگوی جدید کنش زن مسلمان) اشاره نمودند و عاشورا را میدان تقابل دو گفتمان علوی (عدالت و کرامت) و اموی (غلبه و تحریف) تعریف نمودند که حضرت زینب با کلام خود، روایت اموی را واژگون کرد و نشان داد که پیروزی فقط غلبه نظامی نیست، بلکه حفظ حقیقت، کرامت و رسوایی باطل است به عبارت دیگر شکست ظاهری به پیروزی معنوی تبدیل نمودند.

ایشان در نهایت به توضیح مدیریت بحران حضرت در سه محور عاطفی، روانی و معرفتی (احتمال تحریف پیام) و توضیح پاسداری ایشان با حفظ انسجام کاروان اسرا، هم از انسان‌ها و هم از معنای نهضت وبازسازی افق معنایی عاشورا که در کوفه با سرزنش اخلاقی و بیدار کردن وجدان عمومی، و در شام با افشای مشروعیت کاذب قدرت، جامعه را از تماشاگر منفعل به مخاطب مسئول تبدیل کرد؛ پرداختند.

بنابراین حضرت زینب الگویی از زن آگاه، کنشگر و حامل مسئولیت اجتماعی است که در اوج بحران تاریخی، نه در حاشیه بلکه در متن تحولات حضور دارد و جهاد تبیین را انجام می‌دهد.خطبه‌های آن حضرت ادامه منطقی قیام عاشورا و جهاد تبیین به شمار می‌روند چرا که سه عنصر اصلی جهاد تبیین؛ شناخت دقیق میدان تحریف،  بیان روشن حقیقت و تبدیل آگاهی به مقاومت اجتماعی در این خطبه ها حضور دارد. ایشان نه تنها حقیقت عاشورا را بیان می کنه بلکه مخاطب را در برابر این حقیقت مسئول به شمار می آورد .