پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

•┈┄┅═✧❁*﷽* ❁✧═┅┄┈

گزارش دوازدهمین نشست از سلسله نشست‌های علمی پژوهشی 

 

واحد پژوهش مدرسه علمیه بانو امین(ره)، دوازدهمین جلسه از سلسله نشست‌های علمی‑پژوهشی خود را با عنوان «خوانشی تحلیلی از مؤلفه‌های اعتقادی و اخلاقی در روایات اصول کافی» با حضور جناب آقای دکتر معارف، استاد تمام دانشکده الهیات دانشگاه تهران و سردبیر فصلنامه علمی‑پژوهشی «پژوهش دینی»، برگزار کرد.

 

در این جلسه  دکتر معارف به ادامه مباحث کتاب «فضل العلم» اصول کافی پرداخت و با اشاره به سه رُکن اصلی این کتاب (معلم، متعلم و علم مطلوب)، محور سخن را بر ویژگی‌های متعلم قرار داد.

ایشان با استناد به روایتی از امام صادق(علیه‌السلام) از پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) نقل کرد:

«مَنْ سَلَكَ طَرِيقاً يَطلُبُ فِيهِ عِلْماً سَلَكَ اللَّهُ بِهِ طَرِيقاً إِلَى الْجَنَّةِ»؛هرکس راهی را برای طلب دانش بپیماید، خداوند او را به راهی به سوی بهشت هدایت می‌کند.

دکتر معارف در تفسیر ادامه حدیث افزود: ملائکه بال‌های خود را از روی خشنودی زیر پای طالب علم می‌گسترانند؛ و این بال‌ها به فرموده علامه طباطبایی نماد مرتبه، قدرت و اختیارات فرشتگان است.

 

ایشان همچنین به بخش دیگری از حدیث اشاره کرد که در آن آمده: همه موجودات آسمان و زمین، حتی ماهیان دریا، برای طالب علم استغفار می‌کنند. دکتر معارف با ذکر آیه ۷ سوره غافر (استغفار ملائکه برای مؤمنان) و آیه ۴۱ سوره بقره (لعنت کتمان‌کنندگان علم) تأکید کرد: طالب علم، مصداق ویژه مؤمنانی است که ملائکه برایشان طلب مغفرت می‌کنند. وی در تفسیر عبارت «حَتَّى الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ» دو وجه را ممکن دانست: درک حقیقی ماهیان از وقایع عالم (هم‌راستا با تسبیح همگانی موجودات در سوره اسراء)، یا بیان رمزی و نمادین برای نشان دادن اهتمام همه آفرینش به مقام دانش.

 

دکتر معارف در ادامه به برتری عالم بر عابد اشاره کرد و روایتی از امام باقر(علیه‌السلام) افزود: که عالمِ نفع‌رسان به مردم از هفتاد هزار عابد برتر است.

همچنین روایتی از امام    صادق(علیه‌السلام) به نقل از معاویة بن عمار ارائه داد: کسی که روایات ما را نقل کند و دل مردم را با آنها محکم سازد، برتر از هزار عابد است. ایشان در این زمینه به تجربه شیخ صدوق در نیشابور اشاره کرد که با بیان روایات صحیح درباره غیبت امام زمان(عجل الله تعالی)، حیرت و شک مردم را به آرامش تبدیل نمود.

 

در پایان، دکتر معارف با یادآوری این حدیث که «عالمان وارثان پیامبرانند» و پیامبران درهم و دینار به ارث نمی‌گذارند، بلکه علم میراث ایشان است، خاطرنشان کرد: طلب علم دینی، راهی برای وارثی پیامبران و رسیدن به مقاماتی است که حتی ماهیان دریا برای آن استغفار می‌کنند.

 

گفتنی است این نشست‌ها با هدف تبیین جایگاه حدیثی و مبانی معرفتی اصول کافی، تحلیل محتوایی روایات و استخراج کارکردهای تربیتی آن در مسائل معاصر، توسط واحد پژوهش مدرسه علمیه بانو امین(ره) برگزار گردید.