
به گزارش معاونت پژوهش مدرسه علمیه تخصصی جامعة النور شیراز، دومین جلسه دفاع از پایاننامه سطح سه رشته مشاوره خانواده با رویکرد اسلامی، دوشنبه ۲۲ تیرماه ۱۴۰۵ با حضور جمعی از طلاب رشته مشاوره خانواده با رویکرد اسلامی بصورت حضوری و برخط برگزار شد.
در این جلسه، سرکار خانم معصومه ریاحی نیا از پایاننامه خود با عنوان «بررسی تطبیقی روشهای تقویت صمیمیت زوجین در اسلام و روانشناسی» دفاع کرد. راهنمایی این پژوهش را حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمدعلی جمشیدی بر عهده داشت و ارزیابی علمی آن توسط حجتالاسلام والمسلمین دکتر جعفر هوشیاری به عنوان داور جلسه انجام شد.
صمیمیت زناشویی به عنوان یکی از ارکان اساسی استحکام خانواده و رضایت از زندگی مشترک، همواره در آموزههای اسلامی و نظریههای روانشناسی خانواده مورد توجه بوده است. این پژوهش با هدف تبیین و مقایسه راهکارهای تقویت صمیمیت میان زوجین از منظر قرآن کریم، روایات اسلامی و یافتههای روانشناسی معاصر، به بررسی ظرفیتهای دو رویکرد دینی و علمی در تحکیم بنیان خانواده پرداخته است.
پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد تطبیقی و با بهرهگیری از منابع کتابخانهای، متون دینی، مقالات و آثار معتبر روانشناسی انجام شده است. در این مطالعه، مبانی نظری، اهداف و راهکارهای عملی هر دو دیدگاه مورد تحلیل قرار گرفته و نقاط اشتراک و افتراق آنها به صورت علمی تبیین شده است.
یافتههای پژوهش نشان میدهد که با وجود تفاوت در مبانی معرفتی دو رویکرد؛ به گونهای که اسلام بر وحی، اخلاق و معنویت و روانشناسی بر یافتههای تجربی و تحلیلهای شناختی و رفتاری تکیه دارد، در بسیاری از راهکارهای عملی همگرایی قابل توجهی میان آنها مشاهده میشود. تأکید بر گفتوگوی مؤثر، ابراز محبت، صداقت، احترام متقابل، نرمی در گفتار، مدیریت صحیح تعارضها، توجه به نیازهای عاطفی و جسمانی و تقویت روابط عاطفی از جمله مهمترین محورهای مشترک این دو دیدگاه است.
این پژوهش نشان میدهد که آموزههای اسلامی با ارائه نگاهی جامع به ابعاد معنوی، اخلاقی، حقوقی و عاطفی زندگی مشترک، افقی گستردهتر از صمیمیت زناشویی ترسیم میکند؛ در حالی که روانشناسی بیشتر بر اصلاح الگوهای شناختی، رفتاری و مهارتهای ارتباطی تمرکز دارد. از اینرو، تلفیق ظرفیتهای علمی روانشناسی با مبانی ارزشی و اخلاقی اسلام میتواند زمینه ارائه الگوهای بومی و کارآمد در حوزه مشاوره خانواده را فراهم سازد.
نتایج این پژوهش، ضمن تأکید بر همافزایی میان آموزههای اسلامی و دانش روانشناسی، میتواند در طراحی برنامههای آموزشی، ارتقای خدمات مشاوره خانواده، پیشگیری از تعارضات زناشویی و تحکیم بنیان خانواده در جامعه اسلامی مورد استفاده قرار گیرد و زمینهساز پژوهشهای میانرشتهای در حوزه مطالعات خانواده، روانشناسی اسلامی و مشاوره خانواده باشد.
در پایان جلسه، پس از بررسی ابعاد مختلف علمی و پژوهشی اثر، بیان دیدگاه و نکات تخصصی اساتید داور و راهنما در راستای تکمیل و ارتقای کیفی پژوهش، این پایاننامه موفق به کسب نمره ۱۹/۵۰ و رتبه عالی شد؛ موفقیتی که بیانگر ظرفیت بالای پژوهشهای میان رشتهای در پاسخگویی به مسائل خانواده و ارتقای رویکردهای علمی مبتنی بر آموزههای اسلامی است.
