کاربرد و جایگاه قاعده تقیه در فقه سیاسی ناظر به تحولات عصری و مصادیق نوظهور
چكيده
كتمان حق همراه با تظاهر به باطل و جلوگيري از ضرر دو ركن اساسي تقيه است. هدف و فلسفه تقيه جلوگيري از هدررفتن خونها ميباشد كه موجبات ذخيرهسازي نيروهاي سازنده و پيروزي بردشمنان را فراهم ميكند. اولين تقيه به دومين پيامبرخدا و در تاريخ اسلام به عمار نسبت داده شده است. تقيه دو نوع است: الف) تقيه خوفي هنگام ترس و ب) تقيه مداراتي براي وحدت ميان مسلمانان استفاده ميشود.
آيات و روايات زيادي مشروعيت تقيه را اثبات ميكند. سيره مسلمانان و حكم عقل نيز مهرتأييدي بر آن است. قيام در برابر حكومتهاي جائر و عدم همكاري و تأييدشان واجب است؛ اما گاهي شرايط تقيه ايجاب ميكند كه قيامي در برابرشان صورت نگرفته و به صورت ظاهري مورد تأييد باشند و با قبول مسئوليتهايي ازجانبشان با آنان همكاري صورت بگيرد.
قاعده تقيه در سياستهاي داخلي چون عرصه قانون گذاري، فرهنگي، اقتصادي و نظارتي تأثيرات به سزايي دارد. مثلاً به خاطر عمل به تقيه شاهد انعطاف حكومت در برابر برخي از منكرات هستيم. در سياستهاي خارجي مسئله جهاد و دفاع متأثر از قاعده تقيه بوده است. اسرار نظامي كشور با اين اصل حفظ شده و شيعيان براي جهاني كردن مذهب تشيع با تكيه بر اين اصل از موجوديت اسلام دفاع كردهاند.
حكومت اسلامي با تكيه بر اصل تقيه ميتواند به صورت مسالمتآمير با دول غيراسلامي رابطه برقرار كرده و حضور فعالي در مجامع بين المللي داشته باشد. تربيت جاسوساني كه با درك شرايط تقيه اطلاعات مهمي از جبهه دشمن به دست آورند، وظيفه كشور اسلامي ميباشد. مادامي كه تعهدات بين المللي با دول غيراسلامي صحيح منعقد شده باشد، با تكيه بر اصل تقيه نميتوان آن را بر هم زد. اگر كشور غيراسلامي تعهدات را نقض كرد، به حكم عقل اين قراردادها باطل است. از طرف ديگر، حكومت اسلامي به دليل حفظ امنيت داخلي ميتواند با بهرهگيري از تقيه در جنگهاي نيابتي به جبهه مقاومت كمك كند.
- : سطح3
- : فقه و اصول
- : قم
- : قم
- : قم - قم - مرکز آموزش های غیرحضوری