پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

نوشتار پيش‌رو با هدف تبيين نقش والدين در شكل‌دهي به شخصيت عقلاني فرزند، بر اساس آيات و روايات سامان يافته است. والدين با فراهم‌آوري بستري امن، حمايت‌گر و تشويق‌كننده، زمينه‌ي پرورش مهارت‌هايي همچون تفكر منطقي، حل مسئله، تصميم‌گيري صحيح و تقويت اعتماد به‌نفس را در كودكان فراهم مي‌آورند. عقل، مهم‌ترين بعد وجودي انسان به‌شمار مي‌رود كه شكوفايي آن، زمينه‌ساز تكامل و رشد همه‌جانبه‌ي آدمي است؛ با اين حال، اين قوه به خودي‌خود به كمال نمي‌رسد، مگر آنكه در فرايند تربيت عقلاني قرار گيرد كه گام نخست آن در خانواده برداشته مي‌شود. با توجه به اهميت اين موضوع، پژوهش حاضر بر آن است تا مهم‌ترين كاركردهاي والدين را در تكوين شخصيت عقلاني فرزند، از منظر آيات و روايات، استخراج و تبيين نمايد تا والدين با آگاهي از اين كاركردها، نقشي مؤثر در اين زمينه ايفا كنند. اين تحقيق با روش توصيفي - تحليلي و با مراجعه به منابع كتابخانه‌اي و پايگاه‌هاي علمي معتبر انجام شده است. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه نقش‌هاي والدين در دو دوره قابل دسته‌بندي است: دوره‌ي پيش از بارداري، شامل مراعات كيفيت انعقاد نطفه، پاك‌دامني، عبادت و تهجّد؛ و دوره‌ي پس از بارداري، شامل مراقبت‌هاي دوران بارداري، توجه به تغذيه، تربيت ديني، تربيت جسماني، تربيت اخلاقي، نظارت بر انتخاب دوستان، آشناسازي فرزند با علوم و سيره‌ي اهل‌بيت(عليهم‌السلام)، آگاهي‌بخشي در برابر تبليغات ضدديني، آموزش احكام و مسائل ديني، تشويق به تفكر در پديده‌هاي هستي، و موعظه و تذكر. اين يافته‌ها گوياي آن است كه والدين با رعايت اين نقش‌ها، مي‌توانند سهمي بنيادين در پرورش عقلاني و ديني فرزندان ايفا نمايند.