پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

موضوع اين نوشتار، بررسي گذشت در خانواده از منظر قرآن و روايات است. گذشت از خطا و لغزش ديگران، يكي از برجسته‌ترين فضايل اخلاقي محسوب مي‌شود كه شخصيت انساني را به مكارم اخلاقي نزديك ساخته و اوج بزرگواري فرد را به نمايش مي‌گذارد. در عصر كنوني كه تنش‌هاي خانوادگي به دغدغه‌اي جدي تبديل شده، ترويج فرهنگ گذشت نقش مؤثري در كاهش تعارضات و تحكيم بنيان خانواده دارد. پژوهش حاضر با هدف تبيين جايگاه گذشت در نظام اخلاقي اسلام و پاسخ به اين پرسش كه عوامل، آثار و راهكارهاي تحقق گذشت در خانواده از منظر قرآن و روايات چيست؟، به روش توصيفي-تحليلي انجام شده است. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه در آيات و روايات، گذشت اوج مكارم اخلاقي معرفي شده است. عوامل زمينه‌ساز آن شامل تقوا، ايمان، مسئوليت‌پذيري و جلوگيري از طلاق و تفرقه است. در مقابل، عدم گذشت آثار ويرانگري چون كينه، حسادت، اختلال در سلامت رواني و جسمي، سلب آرامش، سست‌شدن بنيان خانواده و محروميت از پاداش الهي را به دنبال دارد. راهكارهاي ايجاد گذشت نيز عبارتند از: مديريت خشم، همدلي، تغافل، ارائه الگوي عملي، شناخت ويژگي‌هاي همسر، محبت‌ورزي، همنشيني با افراد باگذشت، آشنايي با سيره نيكان و يادگيري حقوق متقابل زوجين. در مجموع، گذشت در خانواده نه يك فضيلت اختياري، بلكه ضرورتي انكارناپذير براي بقاي سالم زندگي مشترك و زمينه‌ساز اصلي رحمت و مودت الهي است.