بسمه تعالی
به گزارش خبر نگار خبر گزاری حوزه از همدان سمیه نجفی زمردیان از برگزاری کرسی آزاد اندیشی با عنوان " کرامت انسانی از منظر قران یا عرفان "با حضور جناب آقای دکتر حسین مقدس(ارائه دهنده) و جناب آقای دکتر حسنعلی نوروزی(ناقد) از اساتید حوزه و دانشگاه در سامانه سیما خبر داد.
حسین مقدس استاد ارائه دهنده در ابتدای کرسی گفت :کرامت انسانی اصلی است که می توان از لابلای آیات الهی تصریحاً و یا تلویحاً استنباط نمودو نگرش اسلام درباره جایگاه انسان، نگرشی توحیدی و برخواسته از مبادی و مبانی الهی ،و به صورت مادی و معنوی است اما انسان در اندیشۀ غرب که به نام اومانیسم از آن تعبیرمی شود کرامت و فضیلت خویش را در کنار نهادن خدا قرار داده و خود را محور هستی می داند که همگان باید در خدمت او قرار گیرند. برخی از مکاتب غربی انسان را فی ذاته فاقد کرامت دانسته و یاکرامت وی را در وابستگی به حکومت ها ودولت ها و یا نژاد و مذهب خاصی می دانند.
وی در ادامه بیان داشت:تعاریف متعددی برای مفهوم کرامت بیان شده است.از جمله: کرامت، عنايت و شرافتي است که به خصوصيت و رفتار انسان¬ها بستگی دارد. تعريفي که مورد تاييد اسلام و آيات و روايات مي باشد کرامتي است که هم فضايل مادي و هم فضايل معنوي را به صورت کامل در بر گيرد.
استاد ارائه دهنده در ادامه تصریح کرد: انسانها عموما و مومنان خصوصاً از کرامت الهی بهره مند هستندبا استفاده از آیات قرآن کریم وروایات، کرامت را از جهات مختلف می توان برشمرد:1- کرامت ذاتی:این بخش از کرامت به طور تکوینی به انسانها اعطا شده2- کرامت اکتسابی:دستیابی به کمالهایی که انسان در سایۀ تقوای الهی وایمان وعمل صالح به دست می یابد3-کرامت ملکوتی و طبیعی:يكي كرامتِ ملكوتي كه فراطبيعيِ صرف و مربوط به فرشتگانِ خدا، عرشِ الهي، حاملان عرش است. و كرامت طبيعي كه مربوط به موجودات طبيعي است و از احجار كريمه (سنگ هاي قيمتي) تا گياهان را در بر ميگيرد.
آقای مقدس همچنین گفت:شکل دیگری از کرامت وجود دارد که کرامت موهبتي يا عنايتي نامیده می شود که از طرف خداوند متعال به بعضي از انسانها عنایت می شود .
از جمله مباحث مهم در مورد کرامت موهبتی این است که از نگاه عرفا و قرآن، معاني متعددی برای آن در نظر گرفته شده است. يک معني آن ، همان کرامت تعلیم اسماء وجامع جمیع اسماء الهی بودنمي باشد که برخي از افراد اين استعداد را داشتند که اين کرامت تعليم جامع اسماء الهي براي آنها در نظر گرفته شود که مصداق کامل آن همان انسان کامل ميباشد.
وی در ادامه تاکید کرد :اما معانی دیگر کرامت موهبتی، کرامت خلافت الهیمی باشد. از مهمترين وجوه کرامت خدای متعال به انسان از منظر قران وعرفان، صاحب مقام خلافت الهي است.لذا می توان با مراجعه به نص قران کریم اذعان داشت بارزترین مقامی که خدای متعال برای انسان مقدر نموده است مقام خلافت الهی است
آقای مقدس در پایان گفت:در واقع برخی از انسانها علاوه بر کرامت ذاتی وکرامت اکتسابی و مرحله بعد کرامت موهبتی، واسطه فيض الهي قرار میگیرند و در واقع گرداننده جهان هستي با اراده و اختياري که خداوند براي آنها در نظر گرفته شده است می باشند .انسان کامل محل تجلي ذات اقدس الهي می شود.
حسنعلی نوروزی ناقد جلسه گفت :در مورد ارائه مطالب موضوع کرامت از نظر قرآن و عرفان، معناي درستي از نگاه دين و تفکر اسلامي ارائه نشد و مفهوم و مطلب ارائه شده بيشتر نگاه غربي در خود دارد. جناب آقاي مقدس مفهوم کرامت و فضيلت از نگاه قرآني را از یکدیگر جدا نکردند و در واقع اين دو موضوع را در کنار يکديگر و تقريباً با ديدگاه غرب ارائه نمودند.در صورتی که مباحث غربی در کنار مباحث اسلامی باید قرار بگیرد.
وی در ادامه بیان داشت: آيت الله جوادي آملي در تفاوت معناي کرامت و فضيلت ازديدگاه مفسران شيعي و سني بیاناتی را ارائه نمودند که در شش مورد اول تفاوت ديدگاهي در مورد کرامت وجود ندارد اما در مورد هفتمین دیدگاه که در مباحث استاد مقدس هم اشاره نشد،این است که، مفسران بين کرامت و فضيلت تفاوت قائل نشدند و کرامت و فضيلت را در واقع از هم جدا نکردند و مفسران در واقع به اين قضيه اعتقاد دارند که کرامت و فضيلت هر دو به جنبه مادي و معنوي اشاره دارند و جنبه فضيلت را براي مادیت انسان و جنبه کرامت را برای امور معنوي جداگانه در نظر نگرفته اند.
استاد نوروزی در ادامه تصریح کرد:و نقد ديگر اينکه جناب آقاي استاد مقدس در تقسيم بندي انواع کرامت آن را به سه دسته کرامت ذاتي و کرامت اکتسابی و کرامت موهبتی تقسيم نمودند در حالي که این تقسيم بندي صحیح نمي باشد زيرا اين نوع از کرامت موهبتی در واقع يک نوع طرز تفکر و ديدگاه از نگاه آيت الله جوادي آملي مي باشد که به صورت تاکيدي بر کرامت اکتسابي است و در واقع قسیم مورد قبلي مي باشد و فقط حالت تکميلي دارد.
وی در پایان تاکید کرد :نکته ديگري که جناب آقاي استاد مقدس بدان اشاره نکردند و به صورت منسجم و کامل تر اين موارد در مورد کرامت انسان در آيات قرآن وجود دارد و می توان آیات را به سه دسته تقسیم کرد این است که:
دسته اول : در مورد کرامت ذاتي،آيات فراواني وجود دارد که نظرات مختلفي از سوي علما درباره آن ارائه شده که در اينجا جاي بحث از آن نيست. در مورد کرامت اکتسابی که برخی از آيات بر آن تاکید دارد، نکتهاي که در اينجا بايد عنوان کرد اين است که کرامت اکتسابی باید از سوی انسانها با انجام دستورات الهی و یکسری از اخلاقیات می توانند به این نوع کرامت اکتسابی دست یابند و این نوع کرامت هیچ نوع منافاتي با کرامت موهبتی ندارد.
اما دسته سوم از آيات که جناب استاد در مورد آن صحبت نکردند در مورد کرامت اکتسابي مي باشد که انسان ها مي توانند آن را براي خود کسب نمايند اما برخي از افراد با سوءاختيار و سوء سليقهها در رفتار خود اين کرامت اکتسابي و کرامت ذاتي را دچار آسيب و خطشه می کنند.
مدیر جلسه سرکار خانم سمیه نجفی در جمع بندی نهایی گفت : از نگاه عرفا کرامت هم دارای جنبه مادی و هم جنبه معنوی می باشد و نظر عرفا در بحث کرامت انسان در واقع تفسیر و بیان آیات الهی می باشد.علاوه بر تقسیم بندی های کرامت انسان به ذاتی و اکتسابی و طبیعی و ماوراء الطبیعی از نظر عرفا شکل دیگری از کرامت وجود دارد به عنوان کرامت موهبتی که در تکمیل کرامت ذاتی و اکتسابی است.