پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

در اسلام، «گناه» به معناي هر عملي است كه بر خلاف فرمان خداوند انجام شود، و هر چند كوچك باشد، به دليل نافرماني از خدا بزرگ محسوب مي‌شود. و به لحاظ فطرتي كه در نهاد هر انساني قرار داده شده است، انسان به سمت توحيد و ارزش‌هاي توحيدي گرايش دارد. با اين حال مي‌بينيم كه بسياري از افراد به سمت گناه گرايش دارند. در هر صورت خداوند قباحت گناه و زيبايي نيكي‌ها را به همه الهام كرده است، آنجا كه مي‌فرمايد: «فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها» (شمس، 8). واژگان مختلفي در قرآن براي توصيف گناه وجود دارد كه نشان‌دهندۀ تنوع و عمق اين مفهوم است. گناه به عنوان عملي كه با اراده الهي در تضاد است، موجب ظلمت و دوري انسان از نور الهي مي‌شود. انسان به طور فطري خداگرا و حق‌جوست و در جستجوي حقيقت است، اما ممكن است در شناخت دچار خطا شود. اين تحقيق به اين سؤال مي‌پردازد كه چرا با وجود درك زيبايي تقوا و زشتي گناه، انسان‌ها گاهي به سمت گناه تمايل پيدا مي‌كنند. در اين راستا، خاستگاه‌هاي دروني و بيروني گرايش به گناه مورد بررسي قرار مي‌گيرد. گردآوري مطالب به روش كتابخانه‌اي بوده، و پردازش اطلاعات توصيفي تحليلي است. تحقيقات نشان مي‌دهند كه الهام فطري در شناخت فجور و تقوا وجود دارد، اما ناآگاهي و عدم باور عميق به راه سعادت دين، مي‌تواند انسان را به سمت گناه سوق دهد. در اين پايان‌نامه، پس از فصل كليات، سه فصل به ترتيب به خاستگاه‌هاي دروني و بيروني و فرآيندهاي مرتبط با آن پرداخته مي‌شود. همچنين، تأثيرات منفي گناه بر روح انسان و ناآگاهي از ارزش‌هاي وجودي خويش نيز مورد بررسي قرار خواهد گرفت. در نهايت، اين تحقيق به دنبال تبيين خاستگاه‌هاي ميل به گناه و ارائه راهكارهايي براي دوري از آن است. از دستاوردهاي تحقيق حاضر اين است كه گرايش‌هاي انساني قابل مطالعه است، و چه ميل به گناه و چه گرايش به نيكي‌ها در وجود انسان فرآيندي را داراست. اميد كه براي دوري از گناه و گرايش به نيكي‌ها مؤثر واقع شود.