پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

دعا در فرهنگ اسلامي، ارتباط آگاهانه، قلبي و كلامي انسان با خداوند متعال است كه در قالب درخواست، راز و نياز، شكرگزاري يا توبه صورت مي‌گيرد. اين ارتباط، فراتر از يك عمل عبادي، نوعي تربيت دروني و اصلاح‌گر اخلاقي محسوب مي‌شود. آسيب‌هاي اخلاقي نيز به مجموعه‌اي از صفات و رفتارهاي ناپسند مانند خودمحوري، غرور، حرص، حسد، بخل، بي‌مسئوليتي و بي‌توجهي به ديگران اطلاق مي‌شود كه مانع رشد فردي و اجتماعي انسان هستند. آيات و روايات اهل بيت (عليهم السلام) دعا را ابزاري براي تقويت ايمان، توكل، فروتني، خودشناسي و اصلاح رفتار معرفي كرده‌اند. دعا به‌عنوان ابزاري معنوي، نقش مؤثري در اصلاح رفتار و ارتقاي اخلاقي دارد. از اين رو با توجه به اهميت موضوع، اين پژوهش در صدد ارائه ي آثار دعا در كاهش آسيب هاي اخلاقي انسان از منظر آيات و روايات است. پژوهش حاضر به روش توصيفي- تحليلي و كشف كردن منابع به صورت نقلي- وحياني و گردآوري اطلاعات به روش كتابخانه اي مي باشد؛ كه به ارائه آثار مادي و معنوي دعا در كاهش آسيب هاي اخلاقي انسان از منظر آيات و روايات پرداخته است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه دعا در سه سطح ارتباطي انسان با خدا، خود و ديگران، آثار مادي و معنوي قابل توجهي دارد. در سطح ارتباط با خدا، دعا موجب تقويت ايمان، توكل و فروتني مي‌شود؛ در ارتباط با خود، آرامش رواني، خودشناسي و مسئوليت‌پذيري را ارتقا مي‌دهد؛ و در ارتباط با ديگران، روحيه ايثار، بخشش، محبت و توجه به نيازهاي ديگران را تقويت مي‌كند. در مجموع، دعا با فعال‌سازي فضايل اخلاقي و كاهش رذائل رفتاري، انسان را به سوي تعادل، رشد و كمال اخلاقي سوق مي‌دهد.