پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

در مورد قضيه في واقعه در باب حدود تحقيقات كمي صورت گرفته است؛ لذا هدف اين تحقيق بررسي مصاديق و ويژگي هاي قضيه في واقعه در فقه اماميه در باب حدود است كه با روش توصيفي و تحليلي و با روش جمع آوري كتابخانه اي به اين نتايج دست يافته است: قضيه في واقعه در علم اصول فقه و منطق با عنوان قضيه خارجي به كار رفته است ولي در فقه اماميه با نام هاي قضيه شخصي يا جزئي نيز به كار مي رود. طبق نظر فقها اصل اولي در روايات، قضيه حقيقيه است يعني شمول و جاودانگي دارند. اما اگر روايتي با روايات ديگر تعارض داشته باشد و ميان فقها شهرتي نداشته باشد و به خاطر قضيه خاص يا از روي تقيه صادر شده باشد، از مصاديق قضيه في واقعه مي باشد و فقها در اين گونه موارد، روايت را كنار گذاشته و اين روايت را مستند هيچ حكمي از باب حدود قرار نمي دهند و از آن افاده عموم نمي كنند. همچنين با توجه به نظر فقها در باب حدود، قضايا في واقعه داراي ويژگي هايي چون عدم وابستگي به سند يا استناد به حكم، عدم سرايت و شهرت، از روي تقيه مي باشند. لذا مستند حكم فقهي در باب حدود قرار نمي گيرند.