در سلسله گفت‌وگوهای «مسیر استعداد برتر»، با خانم سرووند، طلبه استعداد برتر منتخب مدارس استان، درباره تجربه زیسته او از ظرفیت تا استعداد برتر، توصیه‌های عملیاتی برای رشد دیگران و سازوکار فعلیت ظرفیت پژوهشی به گفت‌وگو نشستیم.
از ظرفیت تا استعداد برتر، چه احساسات، تردیدها، شکست‌ها و نقاط عطفی را تجربه کردید و کدام احساس را چگونه به سوخت پیشرفت تبدیل کردید؟
خانم سرووند: مسلماً هر مسیر حرکت و پیشرفتی با شکست‌ها همراه است. مهم این است که در این شکست‌ها امید همچنان حفظ شود؛ چرا که شکست جبران‌پذیر است، اما ناامیدی زندگی انسان را به نابودی می‌برد.
اما تردید؛ هر بار به خاطر مشکلات و سختی‌های این راه، با تردید به این مسیر نگاه کردم که آیا راه درستی را انتخاب کرده‌ام. در نتیجه، یقین و اطمینانم به درستی آن بیشتر شد و خدا را شاکرم که از این تردیدها به سوی اطمینان قلبی هدایتم کرده است.
ورود به حوزه علمیه از نقاط عطف زندگی‌ام است و همیشه به طلبگی مفتخرم. اگر بار دیگر به سال‌های قبل برگردم، با وجود آگاهی از فراز و نشیب‌های این مسیر، همان را انتخاب خواهم کرد. این انتخاب اگرچه آمیخته با احساسات بود، ولی باورهایی آن را پشتیبانی می‌کرد و خدا را شاکرم که با وجود قبولی در موقعیت‌های ممتاز دیگر و مخالفت اطرافیان، این مسیر را انتخاب کرده‌ام.
از دیگر نقاط عطف، انتخاب گرایش تفسیر و علوم قرآنی با نیت خدمت به قرآن است و روز به روز با شناخت بیشتر قرآن و جذابیت‌های آن، از این انتخاب خود مسرور و خوشحالم.
بر اساس تجربه زیسته‌تان، برای رشد دیگران چه برنامه عملیاتی با گام‌ها، عادت‌ها، شاخص‌های سنجش، بازخورد، مربی و محیط پیشنهاد می‌کنید که قابل اجرا باشد؟
خانم سرووند: برنامه‌ریزی و نظم لازمه رسیدن به موفقیت در جوانب مختلف زندگی است. قرآن کریم در آیه شریفه «فاذا فرغت فانصب»، برای اوقات فراغت نیز برنامه‌ریزی را لازم می‌داند. در مسیر پیشرفت، حرکت هرچند آهسته اما پیوسته، عدم توقف و رکود، به همراه توکل به خدای متعال و توسل به اهل بیت علیهم‌السلام، مهم‌ترین عامل موفقیت است.
مسلماً شاخص سنجش هر انسانی بسته به مسیر انتخابی اوست و در مسیر طلبگی، شاخص‌های سنجش، بانوان مجتهده و کنشگر فعال در حوزه‌های علمی، فرهنگی و سیاسی در طول تاریخ است.
اما محیط پیشرفت، همان اجتماع و مردمی‌بودن است. متأسفانه این تصور اشتباه که «باید خودم به مرتبه‌ای برسم و سپس در اجتماع فعال باشم» اشتباه است. به توصیه رهبر شهید(نقل به مضمون)، طلبه با مطالعات هدفمند همواره باید حضور اجتماعی خود را تقویت کند و همین تعاملات اجتماعی است که او را رشد خواهد داد. بنابراین در این صورت است که طلاب عزیز می‌توانند در ساحت‌های مختلف تبلیغ، تحصیل و پژوهش، در کنار رسیدگی به امور خانواده، توفیقات روزافزون داشته باشند.
ظرفیت پژوهشی چگونه به فعلیت می‌رسد؟ نقش عوامل درونی مانند پشتکار، نظم، پرسشگری و تحمل ابهام و عوامل بیرونی مانند مربی، فرصت، محیط و بازخورد چیست؟ یک مثال و مهم‌ترین مانع را بگویید.
خانم سرووند: بدون شک همه موارد نام‌برده در فعلیت استعداد پژوهشی نقش دارند، اما پشتکار و اراده مهم‌ترین عامل محرک است، به طوری که عوامل بیرونی را هم تحت تأثیر قرار می‌دهد و انسان با پشتکار و علاقه‌مند به پژوهش می‌تواند با امکانات کم بهترین اقدامات را انجام دهد. اما در این بین نقش مربی بسیار مهم است؛ چرا که در همه مسیرهای حرکت انسان، راهبری مربی راهگشا است و اگر مربی نباشد، احتمال انحراف و بی‌راهه رفتن متربّی بسیار است.
استعداد مهم است، اما فراتر از استعداد، تعهد طلبه در این زمینه نقش محوری دارد. متعهد بودن طلبه پژوهشگر او را به سوی مقدمه‌چینی و زمینه‌سازی برای پژوهش‌های کاربردی پیش می‌برد.و منتظر زمینه های سازمانی و نهادی نخواهد ماند.
موانع پژوهش را می‌توان به شرح ذیل گفت: عدم شناخت مسائل و مشکلات جامعه، موضوع‌محوری به‌جای مساله‌محوری، و جمع‌آوری داده‌های فراوان که موجب سردرگمی پژوهشگر است. توجه به بیانات رهبر شهید در این زمینه بسیار راهگشا بوده و می‌توان به اهمیت مساله‌محوری راهبردگرا در مسیر پژوهش پی برد.
