کوثر شعبانی، طلبه مدرسه علمیه فاطمه الزهرا س شهرستان اسلام آبادغرب از برگزیدگان هجدهمین جشنواره «بانوی کرامت»، با اشاره به پژوهش خود درباره سیره عملی عالمان دینی در پذیرش نخبگان حوزههای علمیه، گفت: تجربیات گرانبهای عالمان دینی، گنجینهای ارزشمند برای الگوسازی و ارتقای نظام تربیتی حوزههای علمیه است.
کوثر شعبانی در گفتوگو با خبرنگار سایت پویش ، با معرفی مقاله خود با عنوان «تحلیل سیره عملی عالمان دینی در پذیرش نخبگان حوزههای علمیه» اظهار کرد: این پژوهش به واکاوی رویکردها و روشهای تربیتی و تعاملی بزرگان دین در شناسایی، جذب و پرورش استعدادهای برتر در محیط حوزه علمیه میپردازد.
وی درباره انگیزه خود از حضور در جشنواره «بانوی کرامت» افزود: همواره بر این باور بودهام که تجربیات گرانبهای سیره عالمان دینی، گنجینهای مغفولمانده در نظام آموزشی حوزههای علمیه است و جشنوارهها و رویدادهای علمی فرصتی ارزشمند برای معرفی این سرمایههای معنوی و الگوسازی برای نسل امروز و آینده فراهم میکنند.
این پژوهشگر ادامه داد: تصمیم گرفتم با ارائه نتایج پژوهش خود، سهمی در برجستهسازی این میراث غنی و تشویق به الگوبرداری از سیره عالمان دینی داشته باشم. شعبانی درباره شکلگیری ایده اولیه این مقاله گفت: ایده اصلی از مشاهدات و تأملاتی در فضای حوزههای علمیه و ضرورت توجه بیشتر به رویکرد علمی و عملی عالمان برجسته در تربیت نخبگان شکل گرفت. گاهی نگاهها به سیره بزرگان صرفاً به ابعاد عبادی یا اخلاقی محدود میشود، در حالی که ابعاد کمتر بررسیشدهای از سیره آنان در حوزه «مدیریت استعدادها» و «تربیت نیروهای متخصص و نخبه» وجود دارد که نیازمند استخراج و تبیین است.
وی با اشاره به اهمیت تربیت نخبگان در حوزههای علمیه اظهار کرد: به دلیل اهمیت حیاتی تربیت نخبگان در تداوم و پویایی مکتب تشیع و همچنین نقش بیبدیل عالمان دینی به عنوان الگوهای عملی، این موضوع را برای پژوهش انتخاب کردم. الگوگیری از سیره این بزرگان میتواند راهگشای بخشی از چالشهای موجود در نظام تربیتی حوزههای علمیه باشد و رویکردی علمیتر و اثربخشتر برای جذب و پرورش استعدادها ارائه دهد.
وی یکی از مهمترین چالشهای پژوهش خود را جمعآوری و دستهبندی دقیق سیره عملی عالمان در موضوع پذیرش و تربیت نخبگان عنوان کرد و گفت: منابع در این زمینه پراکنده بودند و گاهی برای استخراج نکات ظریف، نیاز به تحلیل عمیق متون وجود داشت.
شعبانی افزود: برای رفع این چالش، به پژوهش کتابخانهای گسترده، مراجعه به منابع دست اول تاریخی و همچنین مشورت با استادان و صاحبنظران در حوزه علوم اسلامی و تاریخ حوزهها پرداختم تا بتوانم چارچوبی منسجم برای تحلیل این سیره به دست آورم.
ایشان درباره روش پژوهش خود بیان کرد: این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و برای گردآوری اطلاعات از منابع کتابخانهای گسترده شامل کتب سیره، آثار فقهی و اصولی و منابع روایی استفاده شده است.
شعبانی درباره ویژگی برجسته مقاله خود که موجب توجه داوران شده است، گفت: به گمانم نوآوری در موضوع و تمرکز بر جنبه عملی و سیرهمحور تعامل عالمان با نخبگان، نقطه قوت اصلی مقاله بود. شاید کمتر به این زاویه از سیره پرداخته شده باشد. وی ادامه داد: تلاش برای ارائه چارچوبی علمی و الگوبرداری عملی برای نظام آموزشی حوزهها نیز از دیگر ویژگیهای این پژوهش بود که توانست نظر داوران را جلب کند.
این پژوهشگر همچنین با قدردانی از استادانی که در مسیر نگارش مقاله از راهنماییهای آنان بهره برده است، اظهار کرد: مشاورههای استادان بهویژه در حوزه تاریخ اسلام و علوم تربیتی اسلامی و همچنین نقدها و پیشنهادهای آنان در شکلگیری چارچوب و غنای علمی مقاله بسیار مؤثر بود.
شعبانی برگزیده شدن در جشنواره «بانوی کرامت» را توفیقی دلگرمکننده و ارزشمند دانست و گفت: احساس میکنم تلاشهای علمیام مورد توجه قرار گرفته و این موضوع انگیزهای مضاعف برای ادامه مسیر است. این موفقیت را مرهون الطاف الهی، عنایات اهلبیت(ع) و زحمات استادانم میدانم.
وی افزود: این موفقیت، انگیزه مرا برای پیگیری جدیتر فعالیتهای پژوهشی و نویسندگی در حوزههای علمی و فرهنگی دوچندان کرده است و احساس میکنم هنوز گنجینههای بسیاری در معارف دینی و سیره بزرگان وجود دارد که نیازمند استخراج، تحلیل و معرفی به جامعه است.
شعبانی با اشاره به نقش جشنوارههای علمی و پژوهشی در رشد استعدادهای جوان اظهار کرد: جشنوارهها مانند بستری حاصلخیز عمل میکنند و استعدادهای جوان را شناسایی، معرفی و تشویق میکنند. این رویدادها فضایی برای رقابت سالم علمی، تبادل دانش، دریافت بازخورد از متخصصان و ایجاد انگیزه برای تولید آثار فاخر فراهم میآورند و به رشد و بالندگی علمی و فرهنگی جامعه کمک شایانی میکنند.
وی در معرفی مقاله خود در یک جمله گفت: «مقاله من، الگوهای عملی و سیره تربیتی عالمان برجسته دینی را در جذب و پرورش نخبگان حوزوی، برای نظام آموزشی امروز تبیین میکند.» ایشان همچنین از ادامه فعالیتهای پژوهشی خود خبر داد و گفت: این پژوهش دریچهای به سوی موضوعات گستردهتری گشوده است و قصد دارم در آینده به موضوعات مرتبط با سیره تربیتی عالمان و همچنین مباحث نو در علوم اسلامی و حوزوی بپردازم و آثار بیشتری منتشر کنم.
شعبانی در پایان با توصیه به علاقهمندان مقالهنویسی گفت: اولین قدم را بردارید و نگران کامل بودن نباشید؛ با یک ایده کوچک شروع کنید و موضوعی را انتخاب کنید که واقعاً به آن علاقهمند هستید، چراکه این اشتیاق شما را در مسیر سخت نگارش یاری خواهد کرد.
وی مطالعه مستمر، بهرهگیری از راهنمایی استادان و افراد باتجربه و ناامید نشدن در برابر دشواریهای مسیر پژوهش را از عوامل موفقیت دانست و خاطرنشان کرد: مسیر پژوهش و نگارش چالشهایی دارد، اما با پشتکار و استقامت میتوان به اهداف دست یافت.
