پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

نشست علمی تخصصی «آگاهی جمعی و ولایت معنوی؛ از نظم اجتماعی تا صیانت فرهنگی در مسئله حجاب» با حضور خانم دکتر احمدی بیغش با تمرکز بر بازخوانی ابعاد فرهنگی و اجتماعی حجاب در تاریخ 10 شهریور ماه 1405 برگزار شد. رویکرد محوری این گفت‌وگو بر این پایه استوار بود که تقلیل دادن مسئله حجاب به برخوردهای قانونی یا نگاه‌های سطحی و تک‌علتی، نه‌تنها راهگشا نیست، بلکه می‌تواند به فرسایش پذیرش هنجارها منجر شود. خانم دکتر احمدی بیغش در این نشست بر این باور تأکید داشت که صیانت از حجاب باید در منظومه‌ای جامع شامل آگاهی جمعی، ولایت معنوی، کرامت انسانی و نظم اخلاقی صورت‌بندی شود تا به یک کنش فرهنگی عقلانی و ماندگار تبدیل گردد.احمدی بیغش گفت: مفهوم «آگاهی جمعی» فراتر از اطلاع یافتن از احکام شرعی، فهمی مشترک، پایدار و پویا از هویت، ارزش‌ها و خیر عمومی است که اعضای جامعه را به سمت کنش هماهنگ سوق می‌دهد. زمانی که آگاهی فردی به آگاهی جمعی تبدیل می‌شود، فرد حکمت نهفته در هنجارها را درک کرده، آن را در قالب مسئولیت اجتماعی بازتولید می‌کند. این نکته با تکیه بر آیات ۳۰ و ۳۱ سوره نور گویای آن است که مفهوم عفاف، پیش از آنکه متوجه جنسیت خاصی باشد، مسئولیت مشترک برای زنان و مردان در عرصه نگاه، رفتار و نظم اجتماعی است؛  وی افزود بنابراین، حجاب جزئی از این منظومه است، نه تمامی آن. نقش «ولایت معنوی» در این چارچوب بسیار تعیین‌کننده تبیین است. ولایت معنوی به عنوان کانون ایجاد معنا و اعتمادسازی، بستری را فراهم می‌کند که در آن گفتمان دینی باورپذیر شود. در این نگاه، مسئولیت اجتماعی حجاب به معنای دعوت به سبک زندگی مؤمنانه است که در آن، اعتماد نهادی به عدالت و کرامت انسانی، پیش‌نیاز موفقیت در تبیین فرهنگی محسوب می‌شود. در نتیجه بر این اساس، مسئولیت جمعی همه ارکان جامعه در قبال حجاب، نه به معنای مداخله مستقیم و قهری، بلکه به معنای مشارکت در ساختن فضای فرهنگی، ارائه الگوهای واقعی و متنوع و ایجاد گفت‌وگوی اجتماعی است. بنابراین، گذار از رویکردهای تحمیلی به سمت هنجار ادراکی همگانی موجب می‌شود حجاب صرفا ابزاری تبلیغاتی برداشت نشود، بلکه به عنوان امری هویتی، اختیاری در نظر گرفته شود که با آگاهی جمعی در جامعه تثبیت می‌گردد