به مناسبت هفته وحدت و میلاد پیامبر رحمت و مهربانی؛ نشست علمی «جنگ تحمیلی سوم و وحدت امت اسلامی در برابر سلطه آمریکا» با حضور اساتید برجسته حوزه و دانشگاه از جمله مولوی یعقوبی (از علمای اهل سنت خراسان و امام جمعه تایباد)، حجتالاسلام والمسلمین دکتر حمید محمدی استاد حوزه و حجتالاسلام والمسلمین دکتر ذبیحالله نعیمیان (عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی) در تاریخ ۵ شهریور ۱۴۰۵ برگزار شد. این نشست به همت مدارس علمیه تخصصی رفیعه المصطفی(ع) و امام حسن مجتبی (ع) و دبیرخانه شورای برنامه ریزی مدارس علمیه اهل سنت و مرکز فقهی ائمه اطهار انجام شد.در این نشست، بر لزوم تبدیل نگاه به جنگ از منظر «ایران و آمریکا» به «تهاجم به یک کشور مسلمان»، مدیریت اختلافات به جای حذف آن، و نقش محوری وحدت به عنوان یک «نظریه امنیتی» برای امت اسلامی تأکید شد.
نشست تخصصی «جنگ تحمیلی سوم و وحدت امت اسلامی» با حضور جمعی از اساتید و طلاب حوزه و دانشگاه برگزار گردید. در این نشست، سه تن از صاحبنظران حوزه وحدت و فقه سیاسی به ارائه دیدگاههای خود پرداختند.
مولوی یعقوبی، از علمای برجسته اهل سنت خراسان，در سخنان خود با اشاره به تحول ماهیت جنگها در عصر جدید، آن را به سه سطح ساختاری (نظم بینالمللی و ظهور قطب اسلام)، منطقهای (غرب آسیا و منافع قدرتها) و راهبردی (تغییر تاکتیک کشورهای ضعیف به جنگهای فرسایشی) تقسیم کرد. وی با اشاره به جنگهای ترکیبی، شناختی و شبکهای، تأکید کرد که دشمن به دنبال تخریب فکر و ایجاد یأس در جامعه است و تنها راه مقابله، «اخوت ایمانی» و همگرایی امت اسلامی میباشد. وی خاطرنشان ساخت که قدرت نظامی به تنهایی کافی نیست و «اهمیت اجتماعی از دفاع با سلاح مهمتر است»، چرا که دشمن همواره براندازی را از درون آغاز میکند.
حجتالاسلام والمسلمین دکتر حمید محمدی، استاد حوزه و دانشگاه，با طرح ایدههای متعدد، به تحلیل ابعاد جنگ تحمیلی سوم پرداخت. ایشان با تأکید بر اینکه این جنگ نباید صرفاً به عنوان نزاع ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی تعریف شود، آن را «نزاع بر سر استقلال و نظم منطقهای» و مسئلهای مربوط به کل امت اسلامی دانست. دکتر محمدی با اشاره به مصوبه سازمان همکاری اسلامی که حملات به ایران را نقض حاکمیت و تهدیدی برای امنیت منطقه خوانده است، گفت: «دفاع از ایران در برابر تجاوز خارجی، دفاع از یک اصل امت اسلامی است.»
وی با نگاهی نو به مسئله اختلافات مذهبی، بیان کرد که مشکل اصلی، وجود اختلاف نیست، بلکه «ناتوانی در مدیریت اختلاف» است. ایشان با استناد به آیه «وَ لَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا»，وحدت را نه یک فضیلت اخلاقی، بلکه یک «نظریه امنیتی» دانست و سه هزینه تفرقه را برشمرد: کاهش قدرت بازدارندگی، افزایش امکان نفوذ دشمن، و ایجاد جنگهای نیابتی. دکتر محمدی بر لزوم تعریف وحدت حول «حبل الله» (محورهای الهی) به جای شخصیتها یا دولتها تأکید کرد و گفت: «وحدت یعنی همموضعی در اصول، نه تطابق در همه مواضع سیاسی.»
حجتالاسلام والمسلمین دکتر ذبیحالله نعیمیان، عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی و پژوهشگر حوزه تقریب مذاهب，به ارائه پژوهشی عمیق درباره مفهوم خلافت و ولایت فقیه پرداخت. وی با اشاره به روایتی از پیامبر اکرم (ص) درباره مراحل پس از خلافت راشده، به اقبال گروههای مختلف از این روایت اشاره کرد و گفت که برخی گروههای جهادی مانند داعش و القاعده از آن سوءاستفاده کردهاند، در حالی که شخصیتهایی مانند مرحوم عبدالسلام یاسین در مراکش، انقلاب اسلامی ایران را نویدی برای تحقق این آرمان دانستهاند.
دکتر نعیمیان با اشاره به پژوهشهای خود در کتاب «خلافت ولی فقیه»，اظهار داشت که شرط «اجتهاد» برای خلیفه، که در اکثر مذاهب فقهی اهل سنت (مالکی، شافعی، حنبلی و حنفی) مورد تأکید قرار گرفته، میتواند نقطه اشتراکی برای وحدت جهان اسلام باشد. وی با اشاره به اقبال برخی از علمای اهل سنت مانند مرحوم شیخ احمد الزین به ولی فقیه، تأکید کرد که این ظرفیت نظری در فقه سیاسی اهل سنت برای پذیرش الگوی ولایت فقیه وجود دارد و میتواند زمینهساز همگرایی بیشتر شود.
در پایان این نشست، هر سه سخنران بر این نکته کلیدی تأکید کردند که دشمن به دنبال تغییر عقیده مسلمانان نیست، بلکه میخواهد «تصویر مسلمانان از یکدیگر را تغییر دهد» و ترس را جایگزین اخوت کند. آنان با اشاره به شکست افسانه شکستناپذیری رژیم صهیونیستی و ایجاد الگوی جدید مقاومت توسط ایران، ابراز امیدواری کردند که این ظرفیتهای جدید، زمینهساز تحقق وحدت عملی امت اسلامی در برابر سلطه استکبار جهانی گردد.
