دومین جلسه کارگاه تخصصی «مقالهنویسی پیشرفته» ویژه اساتید، با هدف ارتقای مهارتهای پژوهشی و آشنایی با اصول علمی نگارش مقالات پژوهشی، به همت مدرسه علمیه خواهران امام جعفر صادق علیه السلام شاهرود برگزار شد.
به گزارش واحد خبر مدرسه علمیه خواهران امام جعفرصادق علیه السلام شاهرود، خانم فاطمه گلی، معاون پژوهش مدرسه گفت: دومین جلسه کارگاه تخصصی «مقالهنویسی پیشرفته» ویژه اساتید، با هدف ارتقای مهارتهای پژوهشی و آشنایی با اصول علمی نگارش مقالات پژوهشی، با تدریس دکتر محمدرضا عامریان استاد حوزه و دانشگاه و به همت مدرسه علمیه خواهران امام جعفر صادق علیه السلام شاهرود برگزار شد.
دکتر محمدرضا عامریان، استاد حوزه و دانشگاه، در این کارگاه با تأکید بر اینکه کیفیت یک پژوهش پیش از مرحله نگارش رقم میخورد، اظهار داشت: پژوهشگر باید پیش از ورود به نگارش مقاله، موضوع خود را بهدرستی بشناسد، منابع مرتبط را شناسایی کند و از اعتبار علمی آنها اطمینان حاصل نماید.
وی با بیان اینکه نخستین گام هر تحقیق، «موضوعشناسی» است، گفت: تا زمانی که موضوع پژوهش بهصورت دقیق مشخص نشود، امکان آغاز یک تحقیق علمی وجود ندارد و باید میان «موضوع» و «عنوان» تفاوت قائل شد؛ چراکه انتخاب عنوان، پس از تبیین دقیق موضوع انجام میشود.
استاد حوزه و دانشگاه، منبعیابی را یکی از ارکان اصلی پژوهش دانست و افزود: پژوهشگر باید پیش از هر اقدامی بررسی کند که پیش از او چه پژوهشهایی درباره موضوع مورد نظر انجام شده، چه ابعادی مورد مطالعه قرار گرفته و چه خلأهایی همچنان باقی مانده است؛ زیرا تکرار پژوهشهای پیشین، ارزش علمی تحقیق را کاهش میدهد.
دکتر عامریان با تشریح انواع منابع پژوهشی اظهار داشت: منابع مکتوب، گفتاری، دیداری، مصاحبههای تخصصی و منابع چندرسانهای، هر یک در جای خود میتوانند مورد استفاده قرار گیرند، اما در استناد علمی، همواره باید منابع دست اول بر منابع دست دوم اولویت داشته باشند.
وی با اشاره به معیارهای اعتبارسنجی منابع تصریح کرد: اصالت منبع، تخصص نویسنده، صحت انتساب اثر، عدم دخل و تصرف در محتوا، جامعیت علمی و نزدیکی به زمان وقوع رویداد، از مهمترین شاخصهای تشخیص اعتبار یک منبع علمی است و پژوهشگران باید در استناد به منابع، این معیارها را مدنظر قرار دهند.
این استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر ضرورت نوآوری در پژوهش گفت: مقاله علمی زمانی ارزشمند است که مسئلهای جدید را بررسی کند یا با رویکردی نو به موضوعات گذشته بپردازد؛ در غیر این صورت، پژوهش از سطح یک کار علمیِ اثرگذار فاصله خواهد گرفت.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، به معرفی شیوههای منبعیابی پرداخت و افزود: استفاده از پایگاههای علمی معتبر، کتابخانههای تخصصی، بانکهای اطلاعاتی مقالات، فرهنگنامهها، دایرةالمعارفها و سامانههای پژوهشی، از مهمترین ابزارهای پژوهشگران برای دستیابی به منابع علمی است.
دکتر عامریان همچنین اساتید را با ظرفیت پایگاههای اطلاعاتی علمی و پژوهشی کشور آشنا کرد و اظهار داشت: آشنایی با سامانههایی همچون پایگاههای اطلاعاتی مقالات، کتابخانههای تخصصی و بانکهای اطلاعات علمی، موجب میشود پژوهشگر با سرعت و دقت بیشتری منابع مورد نیاز خود را شناسایی کرده و از تکرار تحقیقات پیشین جلوگیری کند.
وی با اشاره به اهمیت انتخاب موضوعات کاربردی خاطرنشان کرد: پژوهشگران نباید صرفاً بر اساس علاقه شخصی موضوع انتخاب کنند، بلکه لازم است نیازهای پژوهشی دستگاهها، نهادهای علمی و مسائل روز جامعه را نیز مدنظر قرار دهند؛ زیرا پژوهش زمانی اثرگذار است که بتواند پاسخی برای نیازهای واقعی جامعه ارائه کند.
استاد حوزه و دانشگاه در پایان، استمرار آموزشهای مهارتی در حوزه پژوهش را ضرورتی انکارناپذیر دانست و بر تقویت توانمندی اساتید در زمینه انتخاب موضوع، منبعیابی، ارزیابی منابع و تولید مقالات علمیِ مسئلهمحور تأکید کرد.
