به گزارش خبرنگار علمی حوزه قرآن و حدیث، نشست علمی تخصصی با موضوع «بازخوانی جلوه های مقاومت در خطبه های حضرت زینب سلام الله علیها» با حضور جمعی از اساتید، پژوهشگران و طلاب تحصیلات تکمیلی برگزار شد. در این نشست، دکتر محمد شریفی، استاد برجسته حوزه علمیه و عضو هیئت علمی دانشگاه، به عنوان سخنران اصلی به واکاوی ابعاد گوناگون مقاومت در دو صحنه تاریخی کوفه و شام پرداختند.
دکتر شریفی در ابتدای سخنان خود با تأکید بر جایگاه منحصربهفرد حضرت زینب (س) به عنوان «عقیله بنی هاشم» و راوی فداکارنه واقعه عاشورا، مقاومت ایشان را نه صرفاً یک واکنش عاطفی، بلکه یک «پروژه هوشمندانه گفتمانسازی» در بستر تاریخ توصیف کردند. ایشان با اشاره به تمایز ماهوی دو میدان کوفه و شام، فرمودند: میدان کوفه، عرصه رویارویی با جریان نفاق و خیانتپیشگی داخلی است و میدان شام، عرصه تقابل با نظام استکباری و قدرت پوشالی طاغوت.
واکاوی خطبه کوفه؛ افشای نقض پیمان و بیداری وجدانهای خفته
استاد حوزه و دانشگاه در بخش اول این واکاوی، به خطبه آتشین حضرت زینب در مسجد کوفه پرداختند و آن را نمونه بارز «مقاومت آگاهیبخش» دانستند. دکتر شریفی تصریح کردند: حضرت با بهرهگیری از آیات قرآن و روش جدلی، رو در روی مردم کوفه ایستادند و با تعابیری چون اشاره به «نقض بیعت» و دعوت کوفیان از امام حسین (ع) و سپس خیانت به ایشان، چهره واقعی جریان نفاق را افشا کردند. ایشان تأکید داشتند که این خطبه، یک مانور سیاسی تمامعیار بود که دیوار سکوت و توجیهگری را در هم کوبید و وجدان تاریخی جامعه اسلامی را به محاکمه کشید.
تحلیل خطبه شام؛ در هم شکستن هیمنه طاغوت در کاخ قدرت
دکتر شریفی، اوج جلوههای مقاومت را در خطبه شام و مواجهه رودرروی حضرت زینب (س) با یزید بن معاویه در دارالاماره دانستند. ایشان این موضعگیری را با عنوان «مقاومت گفتمانی و جرئت مدنی» نامگذاری کرده و فرمودند: در آن مجلس که همه ارکان قدرت اموی برای مرعوبسازی اسرا مهیا شده بود، حضرت زینب (س) با تکیه بر منطق قرآنی، کارنامه سیاسی یزید را به چالش کشید. ایشان با اشاره به جمله تاریخی حضرت که فرمودند: «أَمِنَ الْعَدْلِ یَا ابْنَ الطُّلَقَاءِ تَخْدِیرُکَ حَرَائِرَکَ وَ إِمَائِکَ وَ سَوْقُکَ بَنَاتِ رَسُولِ اللَّهِ سَبَایَا؟»، این عبارت را نماد «مقاومت در تراز قرآن» خواندند که پوشالی بودن قدرت حاکم را برملا ساخت.
نتیجهگیری پایانی؛ مقاومت یک مکتب فرازمانی
این محقق و استاد حوزه و دانشگاه در جمعبندی نهایی خود، با استناد به دو خطبه کوفه و شام، به این نتیجه رسیدند که محور اصلی مقاومت حضرت زینب (س)، «ترسیم خط پیوند میان خون شهدا و آرمان الهی» و «نفی هرگونه سازش با طاغوت» بوده است. ایشان ابراز داشتند: واکاوی این خطبهها، درسهای ناب بصیرتی برای جامعه امروز دارد و به ما میآموزد که مقاومت، فقط صبر در برابر سختی نیست، بلکه «فریضه تبیین» و «صیانت از معارف دین» در مقابل هجمههای فکری و سیاسی مستکبران است.
