پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

امر به معروف و نهی از منکر فریضه‌ای است که ضرورت آن هم از سوی عقل و هم از سوی شرع تأیید می‌شود. از منظر عقلی، خرد انسانی حکم می‌کند که اعضای یک جامعه در برابر سرنوشت یکدیگر مسئول هستند و اگر جامعه را به یک پیکر واحد تشبیه کنیم، بیمار شدن بخشی از آن، کل پیکر را تهدید می‌کند. از منظر نقلی نیز وجوب این فریضه از ضروریات اسلام است، چنانکه خداوند در قرآن می‌فرماید: «و باید از میان شما گروهی باشند که دعوت به نیکی و امر به معروف و نهی از منکر کنند؛ و آنان همان رستگارانند» و در جایی دیگر، ترک این فریضه را عامل لعن بنی‌اسرائیل معرفی می‌کند. اجرای این فریضه برکاتی همچون تقویت مؤمنان، برپایی سایر واجبات، حفظ برکت و اجابت دعا و هم‌ترازی با نماز و صدقه را به دنبال دارد. در مقابل، ترک آن پیامدهای خطرناکی مانند مُردن قلب، عدم استجابت دعا، شریک شدن در گناه دیگران و مسلط شدن اشرار بر جامعه را به همراه دارد. علما ترویج این فریضه را واجب می‌دانند، زیرا نهادینه شدن آن در جامعه، نیاز به برخوردهای سلبی و حکومتی را کاهش می‌دهد. در پاسخ به شبهه «تا خودم اصلاح نشدم حق تذکر ندارم» باید گفت که کامل بودن شرط وجوب نیست و اگر این شرط باشد، همه واجبات تعطیل می‌شود