دومین جلسه ژورنال کلاب با عنوان « بررسی شبهه اخلاقی سلب کرامت زنان در صدر آیه 34 سوره نساء» چهارشنبه مورخ 29 بهمن ماه 1404 در مدرسه علمیه تخصصی امام خامنهای حفظالله با حضور جمعی از طلاب پایه سوم تا پنجم سطح دو برگزار گردید.
در ابتدای این کارگاه سرکار خانم معصومه صفری از طلاب سطح دو، خلاصهای از مباحث مطرح شده به همراه سوالات و نظرات مختلف طلاب درباره نحوه برداشت از مفهوم «قوامیت» و ارتباط آن با کرامت زن در ساختار خانواده اسلامی در جلسه اول را بیان کردند، تا زمینهای برای پیوند میان دیدگاههای طرحشده در نشست پیشین و مباحث جدید فراهم شود.
در ادامه سرکار خانم اسدی به عنوان استاد راهنمای کارگاه با طرح مقدمهای تحلیلی، به معرفی مسئله محوری بحث پرداختند و توضیح دادند که آیه ۳۴ سوره نساء، از پرچالشترین آیات قرآن در زمینه جایگاه زن در خانواده و جامعه اسلامی است و تعبیر «الرِّجالُ قَوّامونَ عَلَى النِّساء» همواره منشأ برداشتهای متفاوت و گاه متناقض بوده است. ایشان ضمن تبیین برخی از چالشهای تفسیری و اخلاقی آیه ۳۴ سوره نساء، تأکید کردند که تحلیل این آیه نیازمند توجه همزمان به بافت تاریخی، اصول تفسیر، و کرامت انسانی است. استاد اسدی هرگونه فهم اخلاقی از آیه را با روح عدالت و کرامت انسانی سازگار دانسته و افزودند که تفسیر آیه به معنای مشروعیت سلب کرامت زنان، با منظومه اخلاق قرآنی ناسازگار است. ایشان با اشاره به نظریات مفسران معاصر، از جمله علامه طباطبایی و آیتالله جوادی آملی، بر این نکته تأکید داشتند که قوامیت، مسئولیت مدیریتی در چارچوب خانواده را توصیف میکند و هیچ نسبتی با سلطه یا فروکاست از مقام انسانی زن ندارد.
جلسه دوم ژورنال کلاب نشان داد که مفهوم قوامیت در قرآن، اگر به دور از پیشفرضهای تبعیضآمیز و در پرتو اخلاق و عدالت فهم شود، نه تنها ناقض کرامت زن نیست، بلکه میتواند ضامن حفظ جایگاه انسانی هر دو جنس در خانواده باشد.
شرکتکنندگان پس از بحثهای عمیق، بر این نکته اتفاق نظر یافتند که:
- اخلاق قرآنی، بر اصل کرامت ذاتی انسان استوار است و هیچ برداشت دینی نمیتواند آن را نقض کند؛
- نقشها و مسئولیتهای خانوادگی باید تکمیلی و تعاملی دیده شوند، نه سلسلهمراتبی؛
- و در نهایت، تفسیر پویا و اخلاقمدار از متون دینی، راهی مؤثر برای گفتوگوی میان دین و نیازهای انسان معاصر است.
بدینترتیب، این نشست گامی دیگر در مسیر بازخوانی اندیشمندانه مفاهیم دینی و ارتقای فرهنگ گفتوگو و نقد علمی در فضای حوزه علمیه خواهران به شمار میرود.
