پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

گزارش خبری کارگاه دوم از دوره هوش مصنوعی نقش هوش مصنوعی در تولید و تحلیل محتواهای پژوهشی به مناسبت هفته پژوهش، دومین کارگاه از دوره آموزشی هوش مصنوعی با عنوان «نقش هوش مصنوعی در تولید و تحلیل محتواهای پژوهشی» روز دوشنبه ۲ دی ۱۴۰۴ با حضور حجت‌الاسلام و المسلمین رسول مزرئی در مدرسه علمیه فاطمه‌الزهرا(س) بندرترکمن برگزار شد. در این کارگاه علمی ـ کاربردی، استاد مزرئی پس از معرفی انواع هوش‌های مصنوعی و تبیین جایگاه آن‌ها در پژوهش‌های نوین، به تشریح نقش هوش مصنوعی در تسهیل فرآیند تولید و تحلیل محتوای علمی پرداختند. ایشان تأکید کردند که هوش مصنوعی، در صورت استفاده آگاهانه و محدود، می‌تواند به‌عنوان یک ابزار مشاوره‌ای قدرتمند در خدمت پژوهشگر قرار گیرد و موجب افزایش سرعت، دقت و انسجام پژوهش شود. بخش مهم این کارگاه به معرفی و آموزش عملی نرم‌افزار دیپسیک اختصاص داشت. استاد مزرئی با اشاره به رویکرد ساختارمحور این ابزار، دیپسیک را مناسب طراحی چارچوب پژوهش، تدوین طرح مقاله و سامان‌دهی منطقی مباحث دانستند. از جمله ویژگی‌های برجسته دیپسیک که در این کارگاه به آن پرداخته شد، می‌توان به توانایی آن در پیشنهاد ساختار منسجم مقاله، تفکیک دقیق مباحث، چینش هدفمند سرفصل‌ها و کمک به شکل‌گیری طرح تفصیلی پژوهش اشاره کرد؛ امتیازی که آن را به ابزاری مؤثر در مراحل ابتدایی نگارش پژوهش تبدیل می‌کند. در ادامه، استاد مزرئی به‌صورت عملی و با نمایش زنده از طریق ویدئوپروژکتور، مراحل تدوین یک طرح مقاله پژوهشی را با استفاده از دیپسیک تشریح کردند. این آموزش عملی نشان داد که دیپسیک چگونه می‌تواند بدون دخالت در محتوای تحلیلی پژوهش، به نظم‌دهی ذهن پژوهشگر و شفاف‌سازی مسیر تحقیق کمک کند. همچنین در کنار دیپسیک، نرم‌افزار سایدر به‌عنوان ابزاری مکمل معرفی شد که قابلیت‌هایی همچون ایده‌پردازی اولیه، خلاصه‌سازی متون، اصلاح نگارش و بازآرایی مطالب را در اختیار پژوهشگر قرار می‌دهد و می‌تواند در مراحل آغازین پژوهش مورد استفاده قرار گیرد. از دیگر محورهای مهم این کارگاه، آموزش نحوه صحیح پرامپت‌نویسی بود. استاد مزرئی با تأکید بر ضرورت تعیین دقیق هدف، مشخص‌کردن نقش هوش مصنوعی و رعایت چارچوب علمی درخواست‌ها، بیان کردند که کیفیت و کارآمدی خروجی این ابزارها ارتباط مستقیم با مهارت پژوهشگر در تعامل صحیح با هوش مصنوعی دارد. در بخش پایانی، ایشان با هشدار نسبت به وابستگی افراطی به هوش مصنوعی، تصریح کردند که این فناوری نباید جایگزین تفکر، تحلیل و اجتهاد پژوهشگر شود و نگارش متن نهایی، استدلال‌ها و نتایج پژوهش باید حاصل اندیشه و قلم خود نویسنده باشد. این کارگاه با استقبال طلاب و پژوهشگران همراه بود و شرکت‌کنندگان در پایان، بر ضرورت تداوم برگزاری چنین کارگاه‌های کاربردی با رویکرد پژوهش‌محور و اخلاق‌مدار در حوزه‌های علمیه تأکید کردند.