خانم بیدار در ابتدا گفت: کتاب، میراث انبیاء و اولیاء الهی است. نخستین فرمان الهی به پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله، «اقرأ» بود؛ بخوان! این یعنی آغاز بعثت با دعوت به مطالعه و فهم.
کتاب، ابزار فهم دین، شناخت تاریخ، و تربیت نفس است. طلبهای که اهل مطالعه نیست، همچون مجاهدی است بیسلاح در میدان نبرد اندیشهها. مطالعه، چراغ راه طلبگی است. طلبگی، تنها حضور در کلاس و حفظ متون نیست؛ بلکه سفری است از علم به عمل، و از دانستن به فهمیدن. این سفر بدون انس با کتاب، ناقص و بیثمر خواهد بود.
ایشان در ادامه بیان داشت: هر صفحهای که با نیت قربت خوانده میشود، میتواند عبادت باشد. مطالعهی کتب اخلاقی، تفسیری، تاریخی، و حتی آثار علما، اندیشمندان معاصر، ذهن ما را وسعت میبخشد و قدرت تحلیل و پاسخگوییمان را در برابر شبهات تقویت میکند. طلبهی امروز باید اهل مطالعهی عمیق و متنوع باشد. در دنیای پر از اطلاعات و شبهات، طلاب باید با مطالعهی هدفمند، خود را مجهز کنند. نهتنها به متون درسی، بلکه به آثار تربیتی، اجتماعی، فلسفی و حتی ادبیات معاصر. چرا که تبلیغ دین، نیازمند فهم جامعه و زبان مخاطب است.
وی با اشاره به سیره ائمه علیهم السلام در اهمیت به مطالعه و کتابت تصریح کرد: در عصر امام جعفر صادق علیهالسلام فضای نسبتاً باز فرهنگی فراهم شد و حضرت با تأسیس حلقههای علمی، بیش از ۴۰۰۰ شاگرد تربیت کردند. امام صادق علیهالسلام خود به کتابت احادیث و تفسیر قرآن اهتمام داشتند و آثار متعددی به ایشان منسوب است، از جمله «تفسیر امام صادق» و «کتاب الاهلیلجه». ایشان مردم را به مطالعه و تفکر در آیات الهی و علوم مختلف تشویق میکردند.
همچنین امام رضا علیهالسلام در مناظرات علمی با دانشمندان ادیان مختلف، تسلط ایشان بر کتابهای آسمانی و منابع علمی زمانه، نشان از مطالعه عمیق و گسترده دارد. حضرت در حدیثی فرمودند: «دوست هر کس عقل اوست و دشمنش جهل او»؛ که نشاندهنده تأکید بر علمآموزی و مطالعه است . کتابخانهای در خراسان به دستور ایشان تأسیس شد و شاگردانی مانند اباصلت هروی از محضر ایشان بهره بردند.
ائمه علیهمالسلام نهتنها اهل علم، بلکه اهل مطالعه، کتابت، و ترویج فرهنگ کتابخوانی بودند. مطالعه در سیره آنان، ابزاری برای رشد عقل، تهذیب نفس، و آمادگی برای هدایت جامعه بود. طلاب امروز باید با تأسی به این سیره نورانی، مطالعه را عبادتی روزانه و ضرورتی طلبگی بدانند.
خانم بیدار با اشاره به اینکه کتابخوانی، زمینهساز رشد اخلاقی و فکری است، افزود: مطالعهی آثار بزرگان، همچون علامه طباطبایی، آیتالله بهجت، و شهید مطهری، روح انسان را تربیت میکند.
علامه طباطبایی روزانه ساعتهای طولانی به مطالعه و تحقیق میپرداخت حتی در ایام بیماری، از مطالعه دست نمیکشید. آثار گوناگون فلسفی، تفسیری و عرفانی ایشان حاصل همین انس عمیق با کتاب است. آیتالله بهجت مطالعهی مستمر داشت خاطرات نقلشده از شاگردان نشان میدهد که ایشان حتی در سفر نیز کتاب همراه داشتند، کتاب را وسیلهی تهذیب نفس و تقویت یقین میدانست.
استاد در پایان به طلاب تاکید کرد: هر روز زمانی را به مطالعهی آزاد اختصاص دهید، یادداشتبرداری و خلاصهنویسی را فراموش نکنید، در کنار متون درسی، کتابهای تربیتی، تاریخی و اجتماعی مطالعه کنید. در جلسات نقد کتاب و معرفی آثار شرکت کنید.
