آیندهپژوهی هوش مصنوعی و تحول علمی
حجتالاسلام طباطبایی در نشست «آیندهپژوهی هوش مصنوعی و تحول علمی» با اشاره به افول آمریکا و الگوی لیبرالدموکراسی، آینده جهان را در گرو ظهور قدرتهای جدید و تقویت محور مقاومت دانست. وی با تأکید بر بیانیه گام دوم انقلاب، پیشرفت ایرانی-اسلامی را الگوی تمدنی آینده جهان خواند و بر ضرورت مسلح شدن طلاب و بهویژه بانوان حوزوی به رسانه، هوش مصنوعی و ابزارهای نوین برای جهاد تبیین تأکید کرد.
به گزارش پایگاه خبری و رسانهای حوزههای علمیه خواهران هرمزگان حجت الاسلام سید محسن طباطبایی، در ابتدای این نشست، با اشاره به اهمیت آیندهپژوهی در مسیر پژوهش و زندگی فردی و اجتماعی، اظهار داشت: آیندهپژوهی یکی از مؤلفههای اساسی پیشرفت آگاهانه است. انسان زمانی میتواند مسیر درستی را انتخاب کند که بداند در گامهای بعدی با چه شرایط و تحولاتی مواجه خواهد شد. همانگونه که آگاهی از حوادث طبیعی مانند باران یا طوفان موجب آمادگی بیشتر میشود، شناخت تحولات علمی، اجتماعی و تمدنی نیز نقش تعیینکنندهای در کاهش آسیبها و افزایش استحکام تصمیمها دارد.
وی افزود: هرچه اطلاعات انسان نسبت به آینده دقیقتر و واقعبینانهتر باشد، میزان آمادگی و موفقیت او نیز افزایش مییابد؛ اما حرکت در مسیر زندگی با اطلاعات ناقص یا بدون بصیرت، سبب آسیبهای جدی و سرگردانی خواهد شد. قرآن کریم، با ارائه مؤلفههای روشنی از بصیرت دینی و نگرش حکیمانه، انسان را به پیشبینی آینده و آمادهسازی خود و جامعه برای آن دعوت میکند.
استاد حوزه د ادامه با اشاره به منظومه فکری مقام معظم رهبری، آیندهنگری را از ویژگیهای برجسته رهبری انقلاب اسلامی دانست و تصریح کرد: نگاه راهبردی رهبر معظم انقلاب به آینده، محدود به دوران پس از انقلاب نیست؛ بلکه از سالها قبل از پیروزی انقلاب اسلامی نیز قابل مشاهده است. طرح کلی اندیشه اسلامی در سال ۱۳۵۳ نشاندهنده این واقعیت است که ایشان حتی در شرایطی که کسی تصور پیروزی انقلاب را نداشت، برای آیندههای دور برنامهریزی میکردند.
طباطبایی در ادامه با اشاره به روند تاریخی مقابله انقلاب اسلامی با نظام سلطه گفت: پس از پیروزی انقلاب، تقابل جریان مقاومت اسلامی با آمریکا، صهیونیسم و نظام سلطه بهطور جدی آغاز شد و سالهای دفاع مقدس، تحریمهای اقتصادی، فشارهای سیاسی و فرهنگی و جنگ نرم، نمودهای عینی این تقابل بودند. در تمام این سالها، مقام معظم رهبری پرچمدار ایستادگی فعال و هوشمندانه در برابر این فشارها بودهاند.
وی تحلیل آینده از منظر رهبر انقلاب را در سه محور «آمریکا»، «نظام جهانی» و «ایران اسلامی» تشریح کرد و گفت: در ارتباط با آمریکا، رهبر انقلاب بارها از افول واقعی و همهجانبه این قدرت سخن گفتهاند. افول مشروعیت سیاسی، زوال قدرت نرم، تضعیف توان اقتصادی و نظامی و از دست رفتن جایگاه اخلاقی، نشانههایی از این روند است. تشبیه آمریکا به کشتی تایتانیک، تصویری گویا از این وضعیت ناپایدار است.
استاد حوزه با استناد به فرمایش امیرالمؤمنین علی(ع) در نهجالبلاغه تأکید کرد: حاکمیت ممکن است با کفر دوام بیاورد، اما با ظلم پایدار نخواهد ماند. نظام سلطهای که بر پایه استعمار، استبداد و غارت منابع ملتها شکل گرفته، بر اساس سنتهای تغییرناپذیر تاریخ، محکوم به زوال است.
وی در ادامه افزود: با افول هژمونی آمریکا، جهان به سمت چندقطبی شدن پیش میرود و قدرتهای جدیدی در حال ظهور هستند. در این میان، محور مقاومت از نگاه رهبر انقلاب، جریانی آیندهدار است که محدود به یک منطقه خاص نبوده و ظرفیت تأثیرگذاری در بخشهایی از آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین را نیز داراست.
استاد حوزه در بخش دیگری از سخنان خود، به بحران الگوی لیبرالدموکراسی غرب اشاره کرد و گفت: لیبرالیسم، با حذف دین، اخلاق و رضایت الهی از عرصههای اقتصاد، سیاست و فرهنگ، انسان را از هویت حقیقی خود دور میکند. با زوال این الگو، ملتها بهتدریج از آن فاصله میگیرند و شاهد بروز بحرانهای عمیق خانوادگی، هویتی و اجتماعی در جوامع غربی هستیم؛ بحرانهایی که زمینهساز گرایش دوباره بشر به معنویت، عدالتخواهی و بیداری وجدانهاست.
وی با تأکید بر مفهوم «غرب آسیا» به جای «خاورمیانه» اظهار داشت: این تغییر واژگانی، صرفاً لفظی نیست، بلکه نشاندهنده تغییر نگاه تمدنی و خروج از مرکزیتسازی غرب در تحلیل تحولات منطقه است. منطقه غرب آسیا، امروز صحنه یک نبرد تمدنی آشکار میان جبهه مقاومت و صهیونیسم جهانی است و حوادث جاری بهروشنی مؤید این واقعیت است.
استاد حوزه، آینده این تقابل را از منظر رهبر انقلاب، پیروزی جریان مقاومت و امت اسلامی دانست و افزود: افزایش هزینههای اشغالگری برای رژیم صهیونیستی، گسترش انزوای سیاسی و فروپاشی بازدارندگی امنیتی این رژیم، از مؤلفههای مهم آینده پیشبینیشده است. عبارت معروف «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید» یک شوک راهبردی و آیندهپژوهانه بود که آثار آن امروز بیش از پیش نمایان شده است.
طباطبایی در ادامه به آینده ایران اسلامی پرداخت و گفت: رهبر معظم انقلاب در بیانیه گام دوم، الگوی «پیشرفت ایرانی ـ اسلامی» و «مردمسالاری دینی» را بهعنوان بدیلی تمدنی برای جهان معرفی کردهاند. جمله راهبردی ایشان مبنی بر اینکه «در آینده، هر کس بخواهد علم بیاموزد باید زبان فارسی بداند»، نشاندهنده افق بلند تمدنی و علمی ایران است.
وی جوانان و نخبگان، بهویژه بانوان، را از ارکان اصلی این آیندهسازی دانست و تأکید کرد: امروز، میدان اصلی نبرد آینده، میدان رسانه و روایت است. همانگونه که در دوران دفاع مقدس، آموزش نظامی و تسلیح لازم بود، در نبرد نرم امروز نیز تسلط بر رسانه، شبکههای اجتماعی، تولید محتوا، هوش مصنوعی، پادکست و ابزارهای نوین ارتباطی یک ضرورت انکارناپذیر است.
استاد حوزه با اشاره به مفهوم جهاد تبیین تصریح کرد: جهاد تبیین یک وظیفه عینی و همگانی است و نمیتوان آن را به دیگران واگذار کرد. در برابر سیاهنمایی، امیدزدایی و تحریف واقعیتها توسط رسانههای دشمن، بیان درست پیشرفتها، تبیین مسیر سخت اما معنادار انقلاب و تقویت ارادهها ضروری است.
وی در پایان، با ذکر نمونههایی از تجربههای موفق در روایتگری دینی و استفاده از قالبهای داستانی و رسانهای در آموزش تاریخ اسلام، گفت: حقیقت و معنویت ذاتاً جذاب است؛ اگر به زبان روز و با ابزارهای نوین عرضه شود. استفاده از ظرفیتهای رسانهای و هوش مصنوعی، وظیفهای قابل دسترس و ضروری برای حوزههای علمیه، بهویژه طلاب خواهر، در مسیر آیندهسازی تمدنی است.
این نشست با تأکید بر نقش بانوان حوزوی بهعنوان افسران جبهه تبیین، پرورشدهندگان نسل آینده و کنشگران فعال عرصه رسانه و علم، و با طرح پرسش و پاسخ شرکتکنندگان، به کار خود پایان داد.
