پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

چكيده امروزه هنرهاي نمايشي، به‌ويژه فيلم و تئاتر، جايگاه مهمي در عرصه فرهنگي و اجتماعي دارند و حضور زنان در اين عرصه، مسائل فقهي متعددي را به همراه دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسي حكم بازيگري زنان در فيلم و تئاتر و درآمدهاي حاصل از آن از ديدگاه فقهاي اماميه انجام شده است. روش تحقيق، توصيفي ـ تحليلي و شيوه گردآوري اطلاعات، كتابخانه‌اي است. در اين پژوهش، ضمن بررسي مفاهيم مرتبط با بازيگري و فقه، ديدگاه فقهاي اماميه درباره نقش‌آفريني زنان و احكام فقهي مترتب بر آن بررسي شده است. مهم‌ترين موضوعات موردبررسي شامل تعامل زن و مرد نامحرم، گفت‌وگو و شنيدن صدا، نگاه و لمس نامحرم، پوشش، تشبه به جنس مخالف، تبرج، آرايش غيرمتعارف و گريم است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه بازيگري زنان به‌صورت مطلق داراي يك حكم واحد نيست و حكم آن با توجه به كيفيت ايفاي نقش و وجود يا عدم وجود عناوين محرّم و مفسده شرعي تعيين مي‌شود. درصورتي‌كه بازيگري مستلزم اموري مانند تحريك شهوت، تبرج، نگاه يا لمس حرام و ساير محذورات شرعي باشد، جايز نيست. همچنين مشروعيت درآمد حاصل از بازيگري، به مشروعيت عمل، وجود منفعت عقلايي و محلله و عدم استلزام مفسده شرعي وابسته است. بنابراين، بازيگري زنان در صورت رعايت موازين شرعي و فقدان عناوين محرّم، في‌نفسه ممنوع نيست و درآمد حاصل از آن نيز مي‌تواند مشروع باشد. كليدواژه‌ها: حكم بازيگري زنان، بازيگري زنان در فيلم و تئاتر، درآمد بازيگري زنان، درآمد حاصل از بازيگري، فقه اماميه.