پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

اين پژوهش به تبيين ماهيت جريان نفاق و شيوه‌هاي مديريت بحران‌هاي ناشي از آن از منظر قرآن كريم و نهج‌البلاغه مي‌پردازد و هدف اصلي آن دستيابي به الگويي ديني براي مقابله با اين پديده در جامعه اسلامي است. تحقيق حاضر كه از نوع بنيادي است، ابتدا به شناخت ماهيت، انواع و شاخص‌هاي نفاق در متون ديني پرداخته و سپس عوامل، پيامدها و راهبردهاي قرآني در شناسايي و مديريت جريان نفاق را تبيين مي‌كند. در ادامه، ديدگاه‌ها و روش‌هاي مديريتي اميرالمؤمنين علي(عليه السلام) در نهج‌البلاغه درباره بحران نفاق در جامعه اسلامي تحليل مي‌گردد.دستاوردها حاكي از آن است كه نفاق مفهومي چندبُعدي با جنبه‌هاي اعتقادي، اخلاقي، اجتماعي و سياسي است؛ قرآن كريم با ارائه نشانه‌ها، انگيزه‌ها و پيامدهاي نفاق، راهبردهاي پيشگيرانه و اصلاحي چون تقويت ايمان، بصيرت ديني و نظارت اجتماعي را براي مهار آن پيشنهاد مي‌كند؛ و امام علي(عليه السلام) در نهج‌البلاغه، مديريت بحران نفاق را بر پايه‌ي آگاهي‌بخشي، اصلاح دروني امت و مقابله قاطع با فريب‌كاران، با استناد به بينش قرآني، سازماندهي كرده‌اند. در نهايت، اين پژوهش با توصيف مفاهيم و تحليل آيات و خطبه‌ها، به استخراج عوامل، پيامدها و راهكارهاي قرآني و علوي در مديريت و مقابله با نفاق مي‌پردازد تا الگويي عملي براي جوامع اسلامي ارائه دهد. كليدواژه‌ها: نفاق، مديريت بحران، قرآن كريم، نهج‌البلاغه، عوامل نفاق، پيامدهاي نفاق، راهبردهاي قرآني