پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

هوش معنوي به‌عنوان يكي از مفاهيم نوين روان‌شناسي در دهه‌هاي اخير مطرح‌شده و به دليل ناكارآمدي رويكردهاي صرفاً شناختي و هيجاني در تبيين ابعاد وجودي انسان، جايگاه ويژه‌اي يافته است. اهميت پرداختن به اين موضوع در عصر حاضر ازآن‌روست كه انسان معاصر بيش‌ازپيش با بحران معنا، احساس يأس و ناكامي مواجه است و نيازمند چارچوبي است كه بتواند او را به‌سوي زندگي معنادار و متعالي هدايت كند. آموزه‌هاي اسلامي به‌ويژه قرآن و نهج‌البلاغه ظرفيت‌هاي فراواني براي تبيين اين سازه دارند و انديشه‌هاي علامه جعفري به‌عنوان شارح برجسته نهج‌البلاغه، با رويكردي فلسفي و كلامي، مباني عميق‌تري براي فهم هوش معنوي ارائه مي‌دهد. اين مهم با نظر به مباني كلامي موجود در نهج‌البلاغه به روش توصيفي و تحليلي موردبررسي قرارگرفته و داده‌ها از طريق مطالعه منابع ديني، آثار علامه جعفري و متون روان‌شناسي گردآوري و با رويكرد تطبيقي ميان نظريه‌هاي غربي و مباني اسلامي تحليل‌شده است. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه مباني كلامي هوش معنوي در انديشه علامه جعفري بر اصولي چون ايمان به خدا، هدفمندي انسان و هستي، معناداري زندگي، توكل، توجه به فطرت خداگرا و پذيرش فلسفه شرور استوار است؛ اصولي كه ضمن همپوشاني با مؤلفه‌هاي روان‌شناسي غربي، عمق و غناي بيشتري به اين سازه مي‌بخشند و آن را از سطح يك توانايي روان‌شناختي صرف فراتر برده، به چارچوبي وجودي و الهياتي براي حركت انسان به‌سوي كمال و حقيقت وجودي تبديل مي‌كنند.