پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

در فرهنگ اسلامي لعن به‌معناي درخواست دوري از رحمت الهي است و در مقابل با صلوات و درخواست رحمت قرار مي‌گيرد؛ حال در مواردي اين لعن ودرخواست دوري از سمت انسان انجام مي‌گيرد، يعني انسان لاعن و لعن‌كننده است و گاه از طرف خداوند متعال انجام مي‌گيرد يعني در اين مورد لاعن و لعن‌كننده خداوند كريم است. لعن دعايي است كه درخواستي شر از خداوند دارد و اين دعاء قرآن و روايات خاص‌وعام، در سيره عملي و رفتار رسول خدا (صلي الله عليه و آله)، اميرالمؤمنين عليه السلام و اهل به وفور ديده مي‌شود. همچنين در ادبيات علماءِ و دانشمندان پيرو مذهب اهل سنت و همچنين دانشمندان و علماي شيعي نيز در موارد متعدد و فراواني لعن ديده مي‌شود. به صورت كلي افراد زيادي سعي بر آن داشته‌اند كه افرادي را كه از جانب خدا و در قرآن، از جانب رسول اكرم (صلي الله عليه وآله) و حضرت علي (عليه‌السلام) لعن شده‌اند را تبرئه نمايند اما ادله و دلايل آنها به منظور اين كار پذيرفتني و قابل‌قبول نبوده است. پس مي‌توان گفت لعن جزئي از فرهنگ اسلامي است كه ريشه در تعليمات قرآني، سنت پيامبر و اهل بيت او وروايات عامه و خاصه دارد كه با حفظ شرايط لعن، نه‌تنها امري ناپسند و نكوييده نيست بلكه مي‌تواند مستحب و جايز نيز باشد. هر چند هر دو مذهب اهل تسنن و تشيع لعن را پذيرفته‌اند اما از منظر شرايط لعين و همچنين حكم لعن‌شونده داراي تفاوت‌هايي هستند. لذا مطالعه پيش‌رو باعنوان لعن كافر و فاسق از منظر فريقين (مذاهب شيعه و سني) به منظور روشن‌سازي حكم لعن كافر و فاسق از ديدگاه اين دو فرقه انجام شده است و سعي شده است تا در آن اشتراكات و افتراقات اين احكام از منظر هر دو فرقه مورد بررسي قرار گيرد.