پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

پژوهش حاضر با عنوان «بررسي تطبيقي مفهوم و مصداق اهل‌بيت عليهم‌السلام از ديدگاه اماميه و سلفيه» به تحليل نظام‌مند دو ديدگاه برجسته اسلامي در فهم مفهوم و مصاديق اهل‌بيت پرداخته است. اين مطالعه با هدف شناسايي اشتراكات و افتراقات كلامي، قرآني و روش‌شناختي، و بررسي پيامدهاي اجتماعي و سياسي اين تفاوت‌ها انجام شده است. روش پژوهش، تطبيقي-تحليلي با تكيه بر منابع معتبر شيعي و سلفي است. يافته‌ها نشان مي‌دهند كه اماميه، با تأكيد بر عصمت و مرجعيت ديني، اهل‌بيت را به اهل كساء و ائمه معصوم محدود كرده و با استناد به رواياتي مانند حديث ثقلين، آن‌ها را محور هدايت الهي مي‌داند. در مقابل، سلفيه با رويكرد نص‌گرا، مصاديق اهل‌بيت را به همسران و خويشاوندان پيامبر(ص) گسترش داده و با التزام به فهم سلف صالح، تفسيري خانوادگي ارائه مي‌دهد. اشتراكات دو مكتب در احترام به اهل‌بيت و استناد به آيات تطهير، مودت و قربي، زمينه‌اي براي گفت‌وگوي بين‌مذهبي فراهم مي‌كند. با اين حال، افتراقات در مصاديق، مباني استنباطي (عقل و نقل در اماميه، نص‌گرايي در سلفيه) و نظام‌هاي امامت و خلافت، به واگرايي‌هاي كلامي، هويتي و سياسي منجر شده است. اين تفاوت‌ها، ضمن تقويت هويت‌هاي مذهبي متمايز، گاه به تنش‌هاي اجتماعي و سياسي دامن زده‌اند. پژوهش پيشنهاد مي‌كند كه تأكيد بر اشتراكات قرآني و روايي مي‌تواند به تقويت وحدت اسلامي و كاهش تنش‌ها كمك كند. اين مطالعه، با تبيين دقيق اين مسائل، گامي در راستاي فهم عميق‌تر ميراث اسلامي و ترويج هم‌زيستي مسالمت‌آميز برمي‌دارد.