پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

تقيّه يکي از آموزه¬هاي دين اسلام و از احکام ثانويه آن بشمار مي آيد. تقيّه در لغت به معناي صيانت و در اصطلاح، شامل کتمان عقيده و همراهي با نظر مخالف مي باشد. علماء اسلام از ديدگاه¬هاي مختلف به بررسي تقيّه و اقسام آن پرداخته¬اند.اين راهبرد، که از عصر پيامبر اکرم? تا به امروز مورد توجه مسلمانان به ويژه شيعيان بوده، از پشتوانه¬ي قرآني و سنّت برخوردار است. چنان که در زمان حيات امامان معصوم? مصاديق فراواني از عمل به تقيّه مشاهده مي شود. طرح عنوان تقيّه، با درک مفهوم وحدت اسلامي و اتّحاد مسلمين جهان تحت لواي اسلام، ارتباطي عميق دارد. در عصر معصومين? کاربرد تقيّه بيشتر به دليل جوّ نامناسب فشار حکومتي در ابراز عقيده بوده، امّا در زمان غيبت اين موضوع از منظر ديگري با عنوان تقيّه مداراتي قابل توجه است! از اين رو، بسياري از انديشمندان معاصر همچون شيخ مرتضي انصاري? و امام خميني? به بحث و بررسي تقيّه مداراتي پرداخته اند. با توجه به گستردگي جهان اسلام و ارتباطات وسيع سياسي، اجتماعي و ... مسلمانان و ضرورت وحدت اسلامي، تقيّه يکي از اصلي¬ترين ابزارهاي امّت اسلامي به منظور تحقق وحدت مسلمين است که مي¬تواند استعمار را از رسيدن به اهدافش بازدارد. چنانچه در تعاملات مسلمانان در حوزه عبادي (برپايي نماز جماعت و آئين وحدت بخش حج)، اعتقادي و اجتماعي نيز لزوم بکارگيري تقيّه مداراتي، ضروري به نظر مي رسد. افزون بر آن، تاکيد بر اشتراکات و دوري از موانع تقريب با بهره گيري از تقيّه مداراتي از جمله عوامل تحکيم وحدت مسلمانان در عرصه جهان اسلام است. کليد واژه : اسلام، تقيّه، مدارات، ضرورت، مصلحت، وحدت، أهم