جلسه دفاع از رساله علمی مقطع سطح ۴ (دکتری) رشته «تفسیر تطبیقی» با عنوان پژوهشی «بررسی تطبیقی کیفیت وحی و نزول قرآن از منظر مفسران فریقین»، با حضور برجستهترین اساتید حوزوی و دانشگاهی در مدرسه علمیه تخصصی فاطمه الزهرا (سلاماللهعلیها) اصفهان برگزار شد.
در این نشست علمی، سرکار خانم سمیه محمدی، پژوهشگر این مرکز تخصصی، به دفاع از دستاوردهای علمی و تحلیلی رساله خود پرداخت و با ارائه مستندات روشمند، ابعاد گوناگون این موضوع کلیدی را تبیین نمود.
این پژوهش با رویکردی تطبیقی و تفسیری، به تحلیل مبانی، مستندات و شیوه استدلال مفسران فریقین پرداخته است. پژوهشگر با دقت نظر و رعایت اصول روششناختی، از تعمیم ناروا میان دیدگاه مفسران یک مکتب پرهیز کرده و تلاش نموده است تا با تفکیک دقیق دلالت آیات و روایات از اعتبار سندی آنها، تصویر روشنتری از کیفیت نزول قرآن ارائه دهد. همچنین در این پژوهش، چهار محور اصلی زمان نزول (دفعی و تدریجی)، واسطه نزول، نحوه تحقق (حقیقی و اعتباری)، و سنخ و سیر نزول (لفظی و معنوی) بهصورت نظاممند واکاوی شدهاند
خانم محمدی مطابق ارزیابیهای ارائه شده در جلسه، دستاوردهای این پژوهش را در سه سطح مفهومی، تحلیلی و انتقادی دستهبندی و عرضه نمود:
- صورتبندی نظاممند انواع وحی و روشن کردن پیوند میان حقیقت، دریافت و نزول وحی با تکیه بر نظریه کلام الهی و منشأ الفاظ و معانی قرآن.
- تحلیل انتقادی کیفیت نزول از جمله بازسنجی ادله نزول دفعی، بررسی دلالت روایات آغاز نزول و نقد آرای خاص در این حوزه (مانند دیدگاههای محمد شحرور پیرامون تمایز انزال و تنزیل).
- مقایسه روشمند مفسران فریقین بر اساس ارتباط مستقيم مبانی (نظیر نقش فضا و زمینههای نزول) با پرسش اصلی رساله.
این پژوهش عمیق با راهنمایی علمی حجتالاسلام والمسلمین دکتر علیرضا زکیزاده و مشاوره حجتالاسلام والمسلمین دکتر سید عیسی مسترحمی به ثمر نشسته است. همچنین داوری و ارزیابی دقیق این اثر را دکتر مهدی حبیباللهی و حجتالاسلام والمسلمین دکتر مهدی جهانی بر عهده داشتند که با نقدها و رهنمودهای سازنده خود، بر غنا و استحکام علمی رساله افزودند.
در پایان این نشست، پس از دفاع مستدل پژوهشگر و استماع نظرات و نقد هیأت داوران، رساله علمی مذکور با کسب ارزیابی عالی مورد تایید و تصویب نهایی اساتید داور قرار گرفت.
مدرسه علمیه تخصصی فاطمه الزهرا (سلاماللهعلیها) اصفهان این توفیق ارزشمند علمی را به سرکار خانم سمیه محمدی و اساتید گرامی تبریک عرض نموده و استمرار توفیقات ایشان را در تبیین معارف زلال قرآن کریم از درگاه الهی مسئلت دارد.
