
کارگاه بررسی مبانی ولایت فقیه با تدریس خانم حافظی در مدرسه علمیه الزهرا سلاماللهعلیها کازرون برگزار شد. در این نشست، موضوعاتی همچون مبانی مشروعیت ولایت فقیه، نظریههای انتصاب و انتخاب، قلمرو اختیارات ولی فقیه و نسبت ولایت فقیه با جمهوریت و مردمسالاری دینی مورد بررسی قرار گرفت و ادامه بحث درباره دلایل عقلی به جلسه آینده موکول شد.
در این کارگاه، ولایت فقیه بهعنوان یکی از مباحث مهم فقه سیاسی شیعه و از مبانی نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی قرار گرفت. استاد در این نشست، ابعاد مختلف این نظریه را با تأکید بر مبانی مشروعیت، شرایط رهبری و جایگاه ولایت فقیه در ساختار سیاسی کشور تبیین کرد.
یکی از محورهای اصلی این کارگاه، بررسی منشأ مشروعیت ولایت فقیه و دو دیدگاه انتصاب و انتخاب بود. در نظریه انتصاب، مشروعیت ولایت فقیه بر اساس اذن و نصب شرعی تبیین میشود؛ درحالیکه در نظریه انتخاب، نقش مردم در تعیین رهبر و تحقق حاکمیت سیاسی مورد تأکید بیشتری قرار میگیرد. همچنین جایگاه مجلس خبرگان رهبری و نقش مردم در انتخاب اعضای این مجلس بهعنوان بخشی از سازوکار تعیین رهبری در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مورد توجه قرار گرفت.
در ادامه، موضوع قلمرو اختیارات ولی فقیه و مفهوم ولایت مطلقه بررسی شد. در این بخش، ولایت مطلقه به معنای اختیارات لازم برای اداره جامعه اسلامی، حفظ نظم عمومی و تأمین مصالح جامعه تبیین شد. همچنین نقش احکام حکومتی در تصمیمگیریهای کلان و ضرورت توجه به مصلحت عمومی در اداره کشور مورد بحث قرار گرفت.
از دیگر محورهای این نشست، بررسی دلایل نقلی ولایت فقیه بود. در این زمینه، به برخی آیات و روایات مورد استناد در فقه سیاسی شیعه، از جمله آیه اولیالامر، مقبوله عمر بن حنظله و توقیع شریف امام زمان(عج)، اشاره شد که در مباحث مربوط به جایگاه و اختیارات فقها مورد توجه قرار میگیرند.
همچنین نسبت ولایت فقیه با جمهوریت و مردمسالاری دینی بررسی شد. در این بخش، نقش مشارکت مردم در انتخابات، انتخاب نمایندگان و اعضای مجلس خبرگان رهبری و حضور آنان در تعیین سرنوشت سیاسی کشور مورد توجه قرار گرفت و بر اهمیت شناخت رابطه میان مبانی دینی نظام و سازوکارهای مشارکت مردمی تأکید شد.
در پایان، با توجه به گستردگی مباحث مربوط به اثبات ولایت فقیه، بررسی و تبیین دلایل عقلی این نظریه به جلسه آینده کارگاه موکول شد تا این موضوع در ادامه مباحث، بهصورت مستقل مورد بررسی قرار گیرد.
