کرسی علمی ـ ترویجی با موضوع «بررسی تطبیقی شرط محدودیت استمتاع از دیدگاه مذاهب اسلامی و حقوق ایران» روز دوشنبه ۴ آبان ۱۴۰۵، به همت معاونت پژوهش مدرسه علمیه تخصصی الزهراء (سلاماللهعلیها)، با حضور جمعی از طلاب و استادان برگزار شد.
این نشست با ارائه سرکار خانم جهانپور، دانشآموخته سطح چهار، نقد حجتالاسلام والمسلمین رضا دهقاننژاد، مدرس حوزه و دانشگاه، و مدیریت علمی سرکار خانم رقیه حلیمی برگزار شد.
مقاله ارائهشده به بررسی امکان درج شرط محدودیت استمتاع در قرارداد ازدواج با هدف مدیریت روابط زناشویی و کاهش تنشهای احتمالی پرداخت و دیدگاههای فقه امامیه، مذاهب چهارگانه اهل سنت و حقوق موضوعه ایران، با تأکید بر قانون مدنی و قانون حمایت خانواده را بررسی کرد. در این پژوهش، آرای فقهای امامیه در سه دیدگاه موافق، مخالف و تفصیلی و دیدگاه مذاهب حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی درباره اعتبار این شرط تبیین شد.
یافتههای پژوهش نشان داد که از دیدگاه نویسندگان، شرط محدودیت استمتاع در صورت توافق آگاهانه و آزادانه زوجین، مشروع و معتبر است و میتواند در مدیریت انتظارات، کاهش تنشهای زندگی مشترک و پیشگیری از طلاق عاطفی نقش داشته باشد. همچنین، بر ظرفیت پویای فقه امامیه و قواعدی همچون تسلیط و حاکمیت اراده تأکید شد.
در بخش نقد، حجتالاسلام والمسلمین دهقاننژاد به پنج محور شامل ضرورت پژوهش و مفهومشناسی، مبانی فقهی و اصولی، ضمانت اجرای شرط، بررسی حقوقی و قانونی و ارزیابی ادعاهای اجتماعی و روانشناختی پرداخت. وی با اشاره به ادعاهای مقاله درباره کاهش طلاق عاطفی، افزایش رضایتمندی زوجین و تحکیم بنیان خانواده، خاطرنشان کرد که اثبات این آثار با توجه به کتابخانهای بودن روش پژوهش، نیازمند دادههای میدانی، مطالعات آماری و استناد به پژوهشهای معتبر روانشناختی و جامعهشناختی است؛ یا باید در قالب فرضیه مطرح شود.
در پایان، ناقد بر نقش نقد علمی در ارتقای کیفیت پژوهش تأکید کرد. همچنین سرکار خانم حلیمی به جمعبندی مباحث پرداخت و به پرسشهای طلاب از ارائهدهنده پاسخ داده شد. این کرسی با تبادل دیدگاهها و تأکید بر ضرورت توسعه مطالعات فقهی و حقوقی در زمینه حقوق زوجین به کار خود پایان داد.

