پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

چكيده استوارترين و مطمئن ترين روش در شرح آيات، ره يابي به عمق معناي واژگان قرآن است كه بايستي به اين مهم جامه عمل پوشاند تا به تفسيري در خور با مراد خداي حكيم دست يافت. پژوهش حاضر در صدد تبيين جايگاه معنايي واژه كانوني حزن به شيوه معنا شناسي مكتب بن (= قومي فرهنگي) با الهام از روش ايزوتسو است. براي پاسخ به سوال اصلي «واژه ي حزن در قرآن از نظر دانش معناشناسي چگونه معنا وتفسير مي شود» لازم است بر اساس سه گام (1- معنا شناسي واژگاني 2- ميدان هاي معنا شناسي و 3- مطالعات متني ) معنا شناسي صورت گيرد. نتيجه ي بررسي معنا شناسي واژگاني حزن بر پايه ي معناي اساسي و با مطالعه ي جهان بيني و فرهنگ قومي عرب جاهلي در پيش از اسلام اين است كه اين واژه در قبل از اسلام نيز كاربرد داشته و معناي اصلي واژه حزن و ديگر واژه هاي مترادف آن، همان اندوه و غصه است و تطورات معنايي نداشته است. در گام دوم ميدان هاي معنا شناسي (واژه ها و عبارت هاي هم معنا «مترادف»، واژه ها و عبارت هاي متضاد، واژه ها و عبارت هاي مرتبط از لحاظ فعاليت و انفعال و واژه ها ي ملازم) حزن در قرآن، گستردگي ميدان معنا شناسي حزن در قرآن، چگونگي گستردگي آيات در اين ميدان را بيان مي كند. در گام سوم مطالعات متني حزن ،به تعريف حزن و واژه هاي كليدي و كانوني و جهان بيني حزن بر اساس روش معنا شناسانه مي پردازد؛ براين اساس تعريف حزن از ديدگاه معنا شناسانه عبارت است از «تبعيت نكردن از هدايت الهي و نداشتن سكينه و آرامش و ياري الهي به دلايل مختلف». شيوه معنا شناسانه مذكور را مي توان در واژه هاي كليدي ديگر قرآن و همچنين روايات به كار بست و به فهم آيات و روايات عمق بيشتر و بهتري بخشيد. كليد واژه ها: زبان شناسي، معنا شناسي، حزن در قرآن، ميدان هاي معنا شناسي، مطالعات متني