بوشهر-مدرسه علمیه حضرت رقیه(س) برازجان

اخلاق پژوهشی و امانت‌داری؛ ارکان بنیادین در مسیر تولید علم و پژوهش حوزوی

شناسه خبر : 174689

1405/08/05

تعداد بازدید : 5

اخلاق پژوهشی و امانت‌داری؛ ارکان بنیادین در مسیر تولید علم و پژوهش حوزوی
استاد مدرسه علمیه حضرت رقیه(س) گفت: رعایت امانت‌داری علمی، استناد دقیق به منابع و پرهیز از سرقت علمی و اتکای مطلق به هوش مصنوعی، خط مشی ضروری طلاب در مسیر تولید دانش اصیل است.
به گزارش روابط عمومی مدرسه علمیه حضرت رقیه(س) برازجان، نشست پژوهشی با موضوع «امانت‌داری در پژوهش؛ اخلاق حرفه‌ای در مسیرِ خدمت به علم» با حضور خانم خزاعی، صبح امروز به همت معاونت پژوهش این مدرسه علمیه برگزار شد.
 
در این نشست، سرکار خانم خزاعی با اشاره به ماهیت تحقیق و پژوهش اظهار داشت: تحقیق به معنای جست‌وجوی حقیقت و پاسخ به پرسش‌ها و مسائل ذهنی است و این مسیر، نیازمند کاری نظام‌مند، هدفمند و گام‌به‌گام است؛ بنابراین پژوهشگر نمی‌تواند مراحل تحقیق را نادیده گرفته و یک‌باره به نتیجه‌گیری برسد.
 
وی با تأکید بر اهمیت اخلاق پژوهشی و رعایت امانت‌داری افزود: وقتی مطلبی از منابع گوناگون نظیر کتاب، مقاله، پایان‌نامه یا سایت‌های اینترنتی استخراج می‌شود، درج آدرس دقیق و اصیل آن الزامی است. همچنین پژوهشگر مجاز نیست آدرس منابعی را که شخصاً به آن‌ها مراجعه نکرده و صرفاً در پاورقی مقاله دیگری دیده است، به عنوان منبع خود ذکر کند؛ مگر آنکه اصالت اثر را شخصاً بررسی کرده باشد.
 
این پژوهشگر حوزوی با اشاره به اینکه حتی خلاصه کردن مطالب نیز رافع مسئولیت ذکر منبع نیست، یادآور شد: برای اقوال مستقیم نظیر آیات، روایات، وصیت‌نامه شهدا و سخنان علما، درج عین عبارت همراه با منبع ضروری است.
 
وی در ادامه با هشدار نسبت به رواج پدیده‌های ناهنجار در عرصه پژوهش از جمله «سرقت علمی (کپی‌پست)» و استفاده از مراکز ارائه‌دهنده مقالات آماده، خاطرنشان کرد: سامانه‌های مشابه‌سنجی به‌دقت میزان اصالت آثار علمی را می‌سنجند و تولیدات پژوهشی نباید آلوده به کپی‌برداری غیرقانونی باشند.
 
خانم خزاعی همچنین درباره بهره‌گیری از هوش مصنوعی در پژوهش بیان کرد: هوش مصنوعی ابزاری نوین است که می‌توان به میزان محدود از آن کمک گرفت، اما این فناوری فاقد مسئولیت‌پذیری علمی است و خطاهای احتمالی در استناددهی دارد؛ لذا مسئولیت اخلاقی و علمی پژوهش کاملاً بر عهده محقق است و در صورت استفاده از این ابزار، باید حدود آن شفاف‌سازی شود.
 
وی در پایان با دعوت طلاب به صبر، حوصله، پشتکار و انس با مطالعه مستمر، خاطرنشان کرد: طلاب علوم دینی که در مکتب امام صادق (ع) و آستان مقدس حضرت ولی‌عصر (عج) گام برمی‌دارند، باید همان‌گونه که در احکام و اخلاق فردی دقت دارند، در رعایت اخلاق پژوهشی، امانت‌داری و اصالت‌سنجی آثار علمی نیز پیشگام باشند.