پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

تهران،مجتمع آموزش علوم اسلامی کوثر"سلام الله علیها".از محراب تا میدان؛ بانویی که سکوت نکرد؛ بازخوانی نقش سیاسی حضرت زهرا(س) در جامعه امروز به گزارش روابط عمومی مجتمع آموزش علوم اسلامی کوثر، جلسه فرهنگی با موضوع «از محراب تا میدان؛ بانویی که سکوت نکرد» روز دوشنبه ۴ آبان‌ماه ۱۴۰۵، با سخنرانی سرکار خانم حدادی و با محوریت بررسی نقش سیاسی حضرت فاطمه زهرا(س) و بازخوانی آن در عرصه حضور سیاسی و اجتماعی بانوان امروز برگزار شد. در این نشست که هم‌زمان با ایام فاطمیه برگزار شد، سخنران با تبیین جایگاه معنوی و سیاسی حضرت فاطمه زهرا(س)، به بررسی پیوند میان عبادت، هدایت فردی و مسئولیت اجتماعی پرداخت و سیره آن بانوی بزرگ اسلام را الگویی برای حضور آگاهانه و مسئولانه زنان در جامعه معرفی کرد. در ابتدای این جلسه، با اشاره به جایگاه والای حضرت زهرا(س)، به تفسیر آیه نخست سوره مبارکه قدر، «إِنّا أَنْزَلْناهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ»، پرداخته شد. سخنران با استناد به روایتی منقول در تفسیر فرات کوفی از امام صادق(ع)، به تبیین ارتباط میان مفهوم «لیله» و وجود مقدس حضرت فاطمه زهرا(س) پرداخت و ایشان را حقیقتی عمیق و محوری در تفسیر معنوی شب قدر دانست. در ادامه، با اشاره به معنای نام «فاطمه» و پیوند آن با رهایی از آتش، بر جایگاه این بانوی بزرگ در معارف دینی تأکید شد و این نکته مورد توجه قرار گرفت که شناخت مقام حضرت زهرا(س)، افزون بر معرفت به فضائل فردی ایشان، مستلزم توجه به نقش هدایتگرانه و اجتماعی آن حضرت است. بخش دیگری از این نشست به بررسی آغاز خطبه فدکیه اختصاص داشت؛ آنجا که حضرت زهرا(س) سخنان خود را با حمد و سپاس الهی آغاز می‌کنند: «الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى مَا أَنْعَمَ». در تبیین این فراز، بر اهمیت شکرگزاری در برابر نعمت‌های الهی و جایگاه ویژه نعمت ولایت در منظومه معارف اسلامی تأکید شد. همچنین با اشاره به آموزه‌های قرآنی درباره مسئولیت انسان در برابر نعمت‌های الهی، خطبه فدکیه به‌عنوان متنی مهم در تبیین معارف توحیدی و دفاع از ولایت مورد توجه قرار گرفت. سخنران در ادامه، با تبیین پیوند میان عبادت و کنشگری اجتماعی در سیره حضرت زهرا(س)، سه جریان مهم فاطمی، حسینی و مهدوی را در امتداد یک مسیر هدایتگرانه مورد اشاره قرار داد و تأکید کرد که عمق معنوی و معرفتی محراب عبادت حضرت زهرا(س)، زمینه‌ساز حضور مؤثر ایشان در عرصه دفاع از حق و ولایت بود. در این بخش، با طرح این پرسش که چرا گاهی شاهد بروز ناهنجاری‌های اجتماعی هستیم، بر ضرورت توجه به دو مسئله اساسی تأکید شد: نخست، عمق و محتوای تربیتی عبادت و معنویت در زندگی فردی و خانوادگی و دوم، توانایی تبدیل آموزه‌های دینی به مسئولیت‌پذیری و حضور مؤثر در عرصه اجتماعی. بر این اساس، زمانی که معنویت از مسئولیت اجتماعی فاصله بگیرد و دین در حیات اجتماعی انسان نقش‌آفرینی نکند، زمینه بروز آسیب‌ها و ناهنجاری‌های اجتماعی افزایش می‌یابد. ازاین‌رو، محراب عبادت زمانی می‌تواند منشأ تحول باشد که به تربیت انسان و اصلاح جامعه بینجامد. در بخش پایانی این جلسه، با تأکید بر اینکه عبادت حضرت زهرا(س) تنها به ساحت فردی محدود نبود، به نقش سازنده معنویت در تربیت انسان و شکل‌گیری جامعه سالم پرداخته شد. سخنران خاطرنشان کرد که دستیابی به آرامش و امنیت در خانواده، بدون توجه به وضعیت فرهنگی و اجتماعی جامعه امکان‌پذیر نیست و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، بخشی جدایی‌ناپذیر از رسالت تربیتی و دینی بانوان به شمار می‌رود. همچنین با اشاره به سیره حضرت زهرا(س) در دفاع از ولایت، تأکید شد که حضور اجتماعی و سیاسی بانوان باید با دغدغه هدایت انسان، دفاع از حق و تلاش برای اصلاح جامعه همراه باشد؛ مسیری که تحقق آن، به برخورداری از پشتوانه‌ای عمیق از معرفت دینی، عبادت آگاهانه و تربیت هدایت‌محور نیاز دارد. در جمع‌بندی این نشست، سیره حضرت فاطمه زهرا(س) به‌عنوان الگویی برای پیوند میان محراب و میدان معرفی شد؛ الگویی که نشان می‌دهد معنویت اصیل، نه‌تنها زمینه‌ساز رشد فردی است، بلکه می‌تواند منشأ تحول اجتماعی و حضور مسئولانه در عرصه دفاع از ارزش‌های الهی نیز باشد.