پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

از روش تفسیری علامه طباطبایی(ره) تا تبیین صراط مستقیم؛ دومین نشست علمی سیر مطالعاتی تفسیر المیزان

 دومین نشست علمی سیر مطالعاتی و شرح تفسیر المیزان، روز شنبه با حضور طلاب و با تدریس استاد خانم حقیقی، استاد حوزه و عضو هیئت علمی مدرسه علمیه فاطمیه سلام‌الله‌علیها نجف‌آباد برگزار شد. این نشست با محوریت بررسی دیدگاه‌های تفسیری علامه طباطبایی(ره)، به تبیین مفاهیم قرآنی و تقویت نگاه پژوهش‌محور به آیات قرآن کریم اختصاص داشت.

 مروری بر زندگی علمی علامه طباطبایی(ره)

در ابتدای جلسه، استاد حقیقی به بیان فرازهایی از زندگی علمی و معنوی علامه طباطبایی(ره) پرداخت و با اشاره به دشواری‌های دوران زندگی ایشان، از تلاش و استقامت این مفسر بزرگ در مسیر نگارش تفسیر المیزان سخن گفت. وی همچنین با بیان نقش همراهی و فداکاری همسر علامه در فراهم‌سازی زمینه فعالیت‌های علمی ایشان، بر اهمیت حمایت خانواده در رشد و شکوفایی علمی تأکید کرد.

 بررسی پژوهشی آیات معاد و روش تفسیر قرآن به قرآن

در ادامه، تکلیف پژوهشی جلسه گذشته درباره استخراج آیات مرتبط با معاد از جزء نخست قرآن کریم بررسی شد. یکی از طلاب، آیه ۲۸ سوره بقره را با موضوع حیات، مرگ و بازگشت انسان به سوی خدا مطرح کرد و به تبیین مفهوم آیه و ارتباط آن با معاد پرداخت. استاد حقیقی نیز ضمن بررسی این نمونه، طلاب را به استمرار در استخراج آیات و توجه به روایات تفسیری و دیدگاه مفسران دعوت کرد.

 بخش دیگری از نشست به بررسی تفسیر علامه طباطبایی(ره) از آیه شریفه «اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ» اختصاص داشت. استاد با تبیین تفاوت مفهومی «صراط» و «سبیل» در نگاه تفسیری علامه، به توضیح روش تفسیر قرآن به قرآن پرداخت؛ روشی که در آن برای فهم دقیق‌تر یک آیه، از آیات مرتبط دیگر بهره گرفته می‌شود.

وی با استناد به آیه ۶۹ سوره نساء، مفهوم «صراط مستقیم» را در پیوند با راه پیامبران، صدیقان، شهدا و صالحان بررسی کرد و به تبیین مفهوم «ایصال به مطلوب» و جایگاه هدایت الهی در مسیر رشد انسان پرداخت. همچنین با اشاره به مراتب مختلف هدایت و تکامل معنوی، توضیح داد که درخواست هدایت به صراط مستقیم در نماز، تنها به معنای یافتن راه نیست، بلکه استمرار حرکت در مسیر کمال و بهره‌مندی از هدایت الهی را نیز در بر می‌گیرد.

 این نشست با تأکید بر ادامه سیر مطالعاتی و انجام تکالیف پژوهشی به پایان رسید. طلاب موظف شدند استخراج و بررسی آیات مرتبط با معاد را ادامه دهند و با مطالعه دقیق‌تر آیات و بهره‌گیری از روش تفسیری علامه طباطبایی(ره)، زمینه گفت‌وگو و تحلیل علمی در جلسات آینده را فراهم کنند.