سومین روز از دوره کارگاهی «سبک زندگی اسلامی در مواجهه با انحرافات فکری» با موضوع «مرگ و معاد»، به همت مدرسه علمیه فاطمیه نجف‌آباد و با حضور استاد حامد نیازی، استاد حوزه و دانشگاه و مدیر مؤسسه فرق و ادیان عصر،10 شهریور1405 برگزار شد.
این نشست با هدف تبیین نگاه صحیح اسلام به مرگ و زندگی پس از آن و بررسی و نقد برخی باورهای انحرافی درباره سرنوشت انسان پس از مرگ برگزار شد. استاد نیازی در ابتدای بحث با تأکید بر اهمیت باورهای انسان، بیان کرد که نوع باور، مستقیماً بر رفتار و سبک زندگی انسان اثر می‌گذارد؛ بنابراین برای شناخت رفتارهای یک جامعه یا جریان فکری، باید مبانی اعتقادی آن را نیز مورد توجه قرار داد.
بخش قابل توجهی از این نشست به بررسی باور تناسخ در آیین هندو اختصاص یافت. استاد با استناد به متون مقدس هندو، از جمله اوپانیشادها، توضیح داد که بر اساس این باور، روح انسان پس از مرگ بار دیگر به جهان بازمی‌گردد و ممکن است در قالب انسان، حیوان یا حتی موجودات دیگر ظاهر شود. در این نظام اعتقادی، نوع تولد بعدی انسان متناسب با اعمال و ویژگی‌های او در زندگی پیشین دانسته می‌شود.
در ادامه، مفاهیم نسخ و مسخ و تفاوت آنها با مفهوم مسخ در قرآن کریم تشریح شد و تأکید گردید که نباید مفاهیم موجود در ادیان مختلف را صرفاً به دلیل شباهت لفظی، یکسان تلقی کرد. همچنین چرخه تولدهای مکرر و تلاش انسان برای رهایی از آن، به عنوان یکی از مبانی مهم اعتقادی آیین هندو مورد بررسی قرار گرفت.
استاد نیازی سپس با اشاره به برخی آیین‌ها و نمادهای مرتبط با تناسخ، از جمله ریشه‌های اعتقادی بازی مار و پله، توضیح داد که چگونه یک باور دینی می‌تواند حتی در آداب، نمادها و رفتارهای روزمره افراد ظهور پیدا کند. همچنین درباره جایگاه ریاضت در آیین هندو و رفتار برخی مرتاضان، مطالبی مطرح شد تا نشان داده شود که چگونه اعتقاد به رهایی از چرخه تناسخ، سبک خاصی از زندگی و رفتار را به دنبال دارد.
از دیگر مباحث این نشست، بررسی یوگا، چاکراها و مفاهیم مرتبط با انرژی و کندالینی بود. استاد با تأکید بر ریشه‌های دینی و فلسفی یوگا در سنت هندو، خاطرنشان کرد که نباید یوگا را صرفاً یک فعالیت ورزشی و جسمانی دانست؛ زیرا در مبانی اصلی آن، یوگا یکی از مسیرهای رسیدن به رهایی از چرخه تناسخ معرفی شده است. از این رو، شناخت مبانی و خاستگاه این آموزه‌ها برای مواجهه آگاهانه با شکل‌های امروزی ترویج آنها ضروری دانسته شد.
در بخش دیگری از نشست، برخی باورهای اسطوره‌ای درباره سوزاندن اجساد، ماه، رفت‌وآمد ارواح و بازگشت آنها به جهان مادی نیز مورد اشاره قرار گرفت و تفاوت نگاه آیین هندو با دیدگاه اسلام درباره مرگ و زندگی پس از مرگ تبیین شد.
در جمع‌بندی این نشست، استاد نیازی با تأکید بر تفاوت بنیادین تناسخ و معاد اسلامی بیان کرد که در نگاه اسلامی، حیات پس از مرگ یک چرخه تکرارشونده و بازگشت مداوم به دنیا نیست؛ بلکه انسان پس از مرگ وارد مرحله‌ای دیگر از حیات شده و در نهایت به سوی قیامت و حسابرسی اعمال حرکت می‌کند. ازاین‌رو، شناخت دقیق معارف اسلامی و مقایسه آن با باورهای ادیان و جریان‌های مختلف، نقش مهمی در پیشگیری از آمیختگی باورهای اصیل دینی با آموزه‌های انحرافی دارد.
این دوره در راستای تقویت بصیرت اعتقادی و ارتقای توانمندی طلاب، اساتید، فرهنگیان، فعالان فرهنگی و عموم علاقه‌مندان در شناخت جریان‌های فکری و انحرافی برگزار شد و همزمان نمایشگاهی از پوسترها و کتاب‌های نقد فرق و جریان‌های انحرافی، تهیه‌شده توسط مؤسسه فرق و ادیان عصر، در محل برگزاری دوره برپا بود.
