تبیین غلبه تدریجی اسلام و رسالت جامعه آرمانی در تفسیر سوره برائت
دومین جلسه از سلسله کلاس‌های خارج تفسیر با محوریت سوره برائت و با نگاهی به کتاب تفسیری هبر شهید، با تدریس استاد تاج آبادی برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی مدرسه علمیه تخصصی رفیعه المصطفی(ع) ، حجت الاسلام و المسلمین مسعود تاج آبادی، استاد تفسیر قرآن کریم، در دومین جلسه از سلسله کلاس‌های خارج تفسیر با محوریت سوره برائت و با نگاهی به کتاب تفسیری رهبر شهید که روز چهارشنبه ۱۵ مهرماه ۱۴۰۵ به صورت حضوری و مجازی برگزار گردید، به تحلیل موضوع محوری سوره توبه و تبیین اراده تخلف‌ناپذیر خداوند بر غلبه دین اسلام بر تمامی ادیان پرداخت.
وی گفت: بر اساس آیه ۳۳ سوره توبه، غلبه نهایی اسلام مستلزم برچیده شدن شرک و نفاق و مظاهر آن است. در آیه ۱۲۳ این سوره، قرآن کریم مشرکان، منافقان و اهل کتاب را در غالب «کفار» جمع کرده است تا جامعیت جهاد با دشمنان دین را نشان دهد. این غلبه الهی، تدریجی و سوار بر علل و اسباب طبیعی است و تحقق آن نیازمند وجود مؤمنان حقیقی و راستینی است که حامل و متولی این جهاد باشند.
استاد تفسیر قرآن کریم اظهار داشت: جامعه آرمانی اسلام دارای ویژگی‌های فردی و اجتماعی خاصی است. بر اساس آیات این سوره، مؤمنان راستین افرادی هستند که به عبادت و بندگی خداوند مشغولند و در بُعد اجتماعی نیز از اسلام‌ستیزان تبری می‌جویند، در میان خود ولایت و محبت دارند و از رهبران الهی اطاعت محض می‌کنند. شوق به جهاد مالی و جانی و هجرت، از دیگر ویژگی‌های این جامعه مطلوب است.
وی خاطرنشان کرد: آیات ۳۲ و ۳۳ سوره توبه تنها بیان یک آرزو نیست، بلکه تبیین یک رسالت و وظیفه قطعی برای مسلمانان در طول تاریخ است. معیار ایمان راسخ، حرکت در راستای این هدف و پذیرش مسئولیت گسترش دین اسلام است. این آیات، رسالت و وظیفه جامعه اسلامی را در طول تاریخ معرفی و تعیین می‌کند.
وی در ادامه با اشاره به تفسیر آیه اول سوره برائت افزود: «برائت» در لغت به معنای دوری کردن، جدا شدن و فسخ پیمان است. در این آیه، خداوند به پیامبر اکرم (ص) اذن می‌دهد که پیمان خود با مشرکان ناقض را لغو کند. برخی مفسران مانند علامه طباطبایی این آیه را متضمن حکم شرعی می‌دانند، در حالی که مقام معظم رهبری آن را یک تاکتیک می‌دانند که با توجه به تغییر موقعیت‌ها قابل تغییر است و نباید آن را ناسخ آیات دیگر سوره‌ها دانست.
استاد تاج آبادی در پایان تصریح کرد: در تفسیر این سوره، باید میان احکام دائمی شرعی و تاکتیک‌های موقت که تابع شرایط زمان و مکان هستند، تفکیک قائل شد. هدف واحد پیامبر از آغاز بعثت، غلبه و گسترش نهایی دین اسلام بوده است و تاکتیک‌ها در طول تاریخ بر اساس موقعیت‌ها تغییر کرده‌اند.
