نشست علمی با عنوان «تقویت سرمایههای روانشناختی خانواده برای عبور از تنشهای مزمن» با سخنرانی خانم عطیه محمدی، روانشناس، به همت مدرسه علمیه ریحانهالرسول سلاماللهعلیها نکا برگزار شد.
در این نشست، استاد با طرح یک پرسش مقایسهای آغاز کرد: چرا دو خانواده با یک بحران مشابه، سرنوشت متفاوتی پیدا میکنند؟ وی تأکید کرد که «داشتن مشکل با توانایی مواجهه با مشکل یکی نیست» و تابآوری خانوادگی به معنای بیمشکل بودن خانواده نیست؛ بلکه به معنای توان بازگشت به تعادل روانی و رشد پس از تجربیات دشوار است.
خانم محمدی با استفاده از استعاره «درخت در طوفان»، تفاوت میان مقاومت شکننده و تابآوری انعطافپذیر را توضیح داد و گفت خانواده قوی خانوادهای نیست که همیشه یک شکل باقی بماند، بلکه خانوادهای است که در عین حفظ اصول و ارزشهایش، میتواند خود را با شرایط جدید تنظیم کند. وی در این زمینه به نگاه اسلامی و مفاهیم قرآنی «سکینه، مودت و رحمت» نیز اشاره کرد.
بخش دیگری از نشست به تنشهای مزمن و فرسایش خانواده اختصاص داشت. استاد خاطرنشان کرد که فرسایش اصلی خانوادهها غالباً ناشی از بحرانهای بزرگ ناگهانی نیست، بلکه حاصل تراکم استرسهای خرد روزمره و تعارضات کوچک حلنشده است. چرخه سرزنش، تحقیر، دفاع، سکوت طولانی و قهر، به مرور صمیمیت، اعتماد، احساس امنیت، گفتوگو و همکاری را در خانواده تضعیف میکند.
در ادامه، «سرمایههای خانواده» به عنوان منابع درونی و رابطهای معرفی شدند که در زندگی روزمره ساخته و تقویت میشوند و در زمان فشار و دشواری به خانواده برای حفظ رابطه، انسجام و ادامه مسیر کمک میکنند. استاد با استعاره «چتر» توضیح داد که اعتماد، صمیمیت، گفتوگوی خوب و امید را نمیتوان روز بحران یکشبه ایجاد کرد؛ این سرمایهها باید از قبل ساخته شده باشند.
از جمله راهکارهای تقویت سرمایههای خانوادگی که در این نشست مطرح شد، میتوان به آیین قدردانی روزانه، وعدههای غذایی مشترک و لنگرگاه معنوی در خانه اشاره کرد. تأکید شد که سرمایههای خانواده با یک تصمیم بزرگ ساخته نمیشوند، بلکه با رفتارهای کوچک، ساده و تکرارشونده در زندگی روزمره تثبیت میگردند.
در پایان نشست، جمعبندی شد که خانواده قوی خانوادهای است که در روزهای عادی برای روزهای سخت سرمایهسازی میکند. تابآوری خانوادگی آموختنی و ساختنی است و هر خانواده میتواند با شناخت سرمایههای خود و تقویت مستمر آنها، در برابر تنشهای مزمن مقاومتر و منسجمتر شود.
