نشست علمی «موضوعشناسی: حلقه مفقوده اجتهاد در مسائل زنان» با حضور مجازی خانم دکتر سمیه حاجیاسماعیلی در تاریخ ۱۵ شهریور ماه برگزار گردید.
در آغاز این نشست، ایشان خاطرنشان کردند که استنباط احکام، نیازمند «موضوعشناسی» است؛ موضوعشناسی همان حلقه مفقودهای است که از طریق آن میتوان اجتهاد را از حالت انتزاعی به سمت کارایی و کاربردیشدن سوق داد. در حوزه «اجتهاد پویا»، این پرسش بنیادین مطرح است که آیا فقه میتواند برای مسائل جدید، پاسخهایی متناسب با زمان و مکان ارائه دهد؟ و آیا ما موضوعات را در ابعاد درستی شناختهایم؟
ایشان با اشاره به اینکه مفاهیمی همچون جایگاه زنان، تقسیم کار در خانواده و روابط میان زوجین، دستخسته تغییرات جدی شده است، به پدیدههای نوظهوری مانند تغییر الگوی اشتغال و افزایش زنان سرپرست خانوار در جامعه اشاره کردند.
در ادامه، دکتر حاجیاسماعیلی بر پیچیدگی موضوعشناسی در حوزه زنان تأکید ورزیدند و بر ضرورت بهرهگیری از نگاه جامعهشناختی پافشاری کردند. ایشان عوامل مختلفی از جمله تفاوتهای فرهنگی، چندبعدی بودن مسائل زنان و تأثیر طبقه اجتماعی را از جمله عوامل تأثیرگذار بر این حوزه برشمردند
در نهایت، ایشان تصریح کردند که اجتهاد پویا، نیازمند «موضوعشناسی پویا» است و باید تغییرات اجتماعی را بهدقت رصد کرد. از آنجا که مسائل زنان همواره در حال تغییر و نو شدن هستند، نمیتوان برخورد کلی و یکشکل با آنها داشت؛ لذا موضوعشناسی برای پاسخگویی دقیق به این مسائل حیاتی است. ایشان در پایان تأکید کردند که موضوعشناسی باید امروزی و تجربی باشد و بر پایه دادههای واقعی جامعه استوار گردد.
