این نشست با هدف تبیین ابعاد هویتی، فرهنگی و اجتماعی شخصیت حضرت زینبسلام الله علیها وبازاندیشی در نسبت میان الگوی زن مسلمان و مسئولیتهای اجتماعی و فرهنگی او در جهان معاصر شکل گرفت.
در این نشست، حاجآقا انصاری با نگاهی تحلیلی و مسئلهمحور، شخصیت حضرت زینب سلام الله علیها را فراتر از یک چهره تاریخی و عاطفی مورد بررسی قرار داد و تأکید کرد که فهم درست سیره آن حضرت، نیازمند عبور از تلقیهای صرفاً مناسکی و احساسی و توجه به ابعاد معرفتی، اجتماعی و تمدنی این شخصیت بزرگ است. به گفته وی، حضرت زینبسلام الله علیها نهتنها راوی واقعه عاشورا، بلکه یکی از مهمترین کنشگران آگاه و اثرگذار تاریخ اسلام است که در شرایطی بحرانی، با تکیه بر ایمان، بصیرت، شجاعت و قدرت تبیین، توانست از حقیقت دین پاسداری کند و پیام نهضت حسینی را در بستر تاریخ ماندگار سازد.
در ادامه با اشاره به نقش محوری حضرت زینبسلام الله علیها در تداوم و تفسیر عاشورا، اظهار داشت که اگر نهضت امام حسین علیهالسلام را نقطه اوج مقاومت در برابر انحراف و استبداد بدانیم، بیتردید استمرار این نهضت در وجدان تاریخی امت اسلامی، مرهون مجاهدت فرهنگی و تبیینی حضرت زینب سلاماللهعلیها است.
وی افزود: آن حضرت در موقعیتی قرار داشت که دشمن میکوشید حقیقت را تحریف و افکار عمومی را مدیریت کند، اما با خطبههای روشنگرانه، استدلال متقن و حضوری هوشمندانه در عرصه عمومی، به بازسازی حقیقت در ذهن جامعه پرداخت و اجازه نداد روایت رسمی قدرت، جایگزین حقیقت عاشورا شود.
ایشان در بخش دیگری از سخنان خود، حضرت زینبسلام الله علیها را الگویی جامع برای فهم کنش اجتماعی مسئولانه زنان مسلمان معرفی کرد و تصریح نمود که در سیره ایشان، ترکیبی متوازن از عفاف، معرفت، حضور اجتماعی، مسئولیتپذیری و دفاع از حقیقت مشاهده میشود. از این منظر، زن مسلمان در اندیشه اسلامی نه موجودی منفعل و حاشیهنشین، بلکه شخصیتی آگاه، دارای رسالت اجتماعی و برخوردار از ظرفیت اثرگذاری فرهنگی است. وی تأکید کرد که حضرت زینب سلام الله علیها با حفظ کامل کرامت، منزلت و هویت دینی خویش، در متن یکی از بزرگترین حوادث تاریخ اسلام حاضر شد و نقشی ایفا کرد که آثار آن تا امروز در حافظه دینی و فرهنگی مسلمانان باقی مانده است.
در ادامه این نشست، به کارکرد فرهنگی و رسانهای سیره زینبی نیز توجه شد. استاد با تحلیل خطبههای کوفه و شام، این نکته را برجسته ساخت که حضرت زینبسلام الله علیها در اوج فشار روانی، فقدان و اسارت، از جایگاه یک مبلغ آگاه، مفسر حقیقت و کنشگر فرهنگی ظاهر شدند. ایشان با بهرهگیری از زبان استدلال، بلاغت، شجاعت و شناخت دقیق از شرایط، توانستند معادله تبلیغاتی دشمن را بر هم زنند و افکار عمومی را متوجه حقیقت سازند. از این منظر، میتوان کنش زینبی را نوعی مقاومت فرهنگی و گفتمانی دانست؛ مقاومتی که نه از مسیر قدرت ظاهری، بلکه از طریق بازنمایی حقیقت، تولید معنا و احیای حافظه تاریخی جامعه عمل میکند.
استاد کتاب نهضت حسینی؛ گزيدهاي از بيانات حضرت آيتالله العظمي خامنهاي رحمه الله علیه دربارة مسائل مختلف مربوط به نهضت حسيني كه از خرداد 1368 تا تيرماه 1390 در محافل و مجالس گوناگون ايراد و در قالب 72 سخن جمعآوري شده است را معرفی نمود و همچنین با اشاره به نیازهای فرهنگی و اجتماعی عصر حاضر، بازخوانی شخصیت حضرت زینب سلاماللهعلیها را ضرورتی راهبردی برای جوامع اسلامی دانست و خاطرنشان کرد که امروز بیش از هر زمان دیگر، نیازمند الگویی متعادل، ریشهدار و کارآمد از زن مسلمان هستیم؛ الگویی که بتواند میان هویت دینی، نقش خانوادگی، مسئولیت اجتماعی و حضور فرهنگی جمع کند. به گفته وی، سیره زینبی واجد ظرفیتهای گستردهای برای الهامبخشی در عرصههای تعلیم و تربیت، جهاد تبیین، رسانه، فعالیتهای فرهنگی، تحکیم خانواده و تربیت نسل آگاه و مسئول است.
