پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

الگوی تاب آوری و مدیریت بحران در سیره حضرت زینب (سلام الله علیها)

تاب آوری یکی از مفاهیم کلیدی روانشناختی وبا محوریت توانایی فرد در بازگشت از حالات ملتهب به مرحله آرامش جهت تداوم عملکرد و مدیریت بحران است. در بستر مطالعات دینی تاب آوری بر پایه اعتقادات و ارزش های معنوی است و در ادبیات دینی بحران نه یه تهدید ، بلکه فرصتی برای تعالی روح و جامعه است.

واقعه عاشورا مملو از حالات استرس زا بود و حضرت زینب (سلام الله علیها) با تاب آوری بالا از زمان شهادت امام حسین (علیه السلام) تا بازگشت به مدینه مدیر اصلی کاروان و بحران های تولید شده بودند.

تاب آوری ایشان نه یک واکنش منفعل یا صرفاً فردی، بلکه فرآیندی پویا ، معنا ساز و مبتنی بر تحول جمعی است که در آن رنج و مصیبت به فرصت کنش مثبت ، احیای هویت و شکل دهی به گفتمان مقاومت جمعی بدل می شود .

شاخصه های تاب آوری در حضرت زینب (سلام الله علیها) مبتنی بر تعمیق باورهای توحیدی ، برخورداری از عزت و کرامت نفس ، سوگ آگاهانه و معنا بخش ، مدیریت درست هیجانات ، و مواجهه فعال با واقعیت است و ایشان از لحظه شهادم امام حسین (علیه السلام) و به دلیل رنجوری امام سجاد (علیه السلام) مدیریت کاروان را نیز بر عهده داشت.

بحران‌های اسارت و حرکت کاروان در مسیر رفت و برگشت با بعد مسافت ۲۳۰۰ کیلومتر از کربلا تا شام و سپس تا مدینه، حضور در کاخ کوفه و شام، تحمل داغ شهدا وتبیین و روایتگری واقعه جانسوز عاشورا بخشی از اقدامات مدیریت بحران در سه مرحله دوران پیش از اسارات، دوران اسارت و دوران بازگشت به مدینه توسط حضرت زینب بود.

ایشان با تاب آوری و مدیریت بحران توانستند مکمل قیام حسینی باشند و قیام را منتج سازند.