
تطبیق شخصیتهای مهم تاریخی با توجه به منطقه جغرافیایی و یا بازه زمانی متفاوت و نیز مکتب و آیین متفاوت همواره مورد توجه پژوهشگران بوده است. امام حسین و حضرت مسیح(علیهما السلام) از جمله این افرادی هستند که به دلیل تشابهات مورد مقایسه قرار گرفتهاند. در دو مقالهی «مطالعه تطبیقی عیسی مسیح و حسین بن علی(علیهما السلام)» و «مقایسه روز عاشورا و یوم کیپور»، تحلیل تطبیقی شخصیتهای امام حسین و حضرت عیسی(علیهما السلام) و رویدادهای روز عاشورا و یوم کیپور مورد بررسی قرار گرفته است. بررسیها نشان داد که چارچوب تحلیلی خالد سینداوی با مبانی کلامی امامیه و شواهد معتبر تاریخی و روایی همسویی کامل ندارد؛ محوریتبخشی به عهدین در تبیین علم امام(علیه السلام)، برداشت انتزاعی از دلایلنگاری، تقلیل جایگاه قدسی امام حسین(علیه السلام) و ارائه تفسیری قدرتمحور از قیام عاشورا موجب شده تحلیل وی از چارچوب مفهومی شیعه فاصله گیرد و پیشفرضهای نظری، شیوه چینش شواهد تاریخی و نحوه صورتبندی نتیجهگیریها را تحت تأثیر قرار دهد. در ارزیابی ادله، برخی مستندات سینداوی، بهویژه پیشآگاهی از شهادت و گزارشهای کرامات، با منابع اسلامی قابل تطبیق و از پشتوانه روایی برخوردار بودند، اما تفسیر برخی دادهها، مانند قرائت کفارهگرایانه از شهادت امام حسین(علیه السلام)و نسبت دادن شکلگیری هویت شیعه صرفاً به عاشورا، با آموزههای کلامی و پیشینه تاریخی سازگار نبود. در محور مقایسه روز عاشورا و یوم کیپور، تعمیم برخی مفاهیم و کارکردهای آیینی بدون توجه به تفاوتهای اعتقادی و ساختاری میان اسلام و یهود موجب کاهش دقت تحلیلی و بازنمایی ناقص ابعاد اعتقادی، تربیتی و اجتماعی عاشورا شده است. همچنین شتابزدگی در استنتاج، عدم توازن در تحلیل تطبیقی، ابهام مفهومی، تحویل نگری تاریخی و ذکرادعای بدون دلیل سبب شده برخی ابعاد شخصیتها و رخدادها به طور کامل دیده نشود و استحکام استدلالی تحلیلها کاهش یابد.
