
حجتالاسلاموالمسلمین دکتر سید احمد غفاری، دانشیار و مدیر گروه فلسفه اسلامی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران:
انسان معاصر یتیمی است که در جستجوی خانه پدری سرگردان است
عضو هیئتعلمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، بحران هویت، بریدگی از آسمان و گرفتاری در دام عقلانیت تجربهزده را مهمترین چالشهای انسان امروز دانست و نظریه «اصالت وجود» و «حرکت جوهری» ملاصدرا را راهکاری کارآمد برای رفع ناامیدی و بیپناهی بشر سرگشته عصر مدرن معرفی کرد.
به گزارش پایگاه خبری و رسانهای حوزههای علمیه خواهران، حجتالاسلاموالمسلمین دکتر سید احمد غفاری در دومین نشست علمی بزرگداشت ملاصدرا که توسط مدرسه علمیه تخصصی رفیعه المصطفی (سلامالله علیهما) برگزار شد، با تبریک عید سعید غدیر، به تشریح مختصات انسان معاصر پرداخت و اظهار داشت: انسان دوران رنسانس پس از رهایی از الهیات غیرقابلدفاع کلیسای قرونوسطی، مسیر بریدگی از وحی را در پیش گرفت. این انسان امروز از یک سو با بحران هویت و خلأ معنا دستوپنجه نرم میکند و از سوی دیگر، گرفتار عقلانیت تجربهگرا و ریاضیوار شده که هیچ حرمتی برای معرفت متافیزیکی قائل نیست. وی با اشاره به ناکارآمدی سهگانه «سوبژکتیویسم، ایندیویژوالیسم و سکولاریسم» مدرنیته تصریح کرد: بشر امروز به دنبال عدالت و امنیت بود، اما محصول ایندیویژوالیسم و سکولاریسم، بمباران هیروشیما و جنبشهای ضد نابرابری چون جلیقه زردها بود که نشان داد غرب پیشرفته نیز در تأمین ابتداییترین خواستههای بشری شکستخورده است.
دکتر غفاری در ادامه با تأکید بر ظرفیت حکمت متعالیه برای برونرفت از این بحرانها، «نظریه اصالت وجود» را نقطه مقابل کثرتگرایی و تباین برخاسته از اصالت ماهیت و ایندیویژوالیسم دانست و گفت: اشتراک در وجود همه انسانها را به یکدیگر پیوند میدهد و مبنای یک «حکمرانی هرمی و ولایی» است که در آن، دلها پیش از جسمها به هم گره میخورند، پیوندی که تجربه عینی آن را در شهادت رهبر شهید دیدیم. وی قاعده دوم نجاتبخش را «حرکت جوهری» صدرایی خواند و خاطرنشان کرد: بر خلاف حکمت مشاء که تغییر را محدود به عَرَضیات میداند، ملاصدرا معتقد است که انسان در عمیقترین لایههای ذاتی خود نیز امکان «صیرورت» و تغییر دارد. این نظریه اکسیر بازگشت امید به رگهای زندگی است و به انسان سرخورده و افسرده امروزی که از شخصیت خود متنفر شده، میگوید میتواند خود را از اساس ترمیم کند.
مدیر گروه فلسفه اسلامی مؤسسه حکمت و فلسفه ایران در پایان تأکید کرد: امروز غرب با پستمدرنیسم به بنبست تئوریک رسیده و حتی روشمندی را زیر سؤال برده است، اما ما میتوانیم با امتداددادن قواعد انتزاعی فلسفه اسلامی به صحنه زندگی، به یاری انسان معاصر بشتابیم. ما نباید انسان سرگشته امروز را نامحرم بدانیم؛ او کودک یتیمی است که در جستجوی خانه پدری خود میگردد و این وظیفه ماست که با عمیقترین لایههای حکمت دینی، دست این یتیم را بگیریم و از او دستگیری کنیم.
