به همت معاونت پژوهش مدرسه علمیه الزهرا(س) همدان ، نشست علمی ، پژوهشی با موضوع « اخلاق مناظره و گفتوگوی سیره امام جواد(ع)؛ الگویی برای تعامل میاندینی در جهان متکثر امروز» با حضور استاد حوزه و دبیر گروه علمی مدرسه، سرکار خانم رقیه خلیلی با عنوان ارائه دهنده و مجری کارشناس نشست : سرکار خانم نسرین اسدبیگی استاد حوزه و مدیر گروه علمی مدرسه وبا حضور طلاب واساتید مدرسه در تاریخ 27/2/1405 برگزار شد . این نشست با هدف بررسی ظرفیتهای تعالیم اهلبیت(ع) برای تبیین الگوی صحیح تعامل، گفتوگو و همزیستی در جهان معاصر برگزار شد.
بخش اول: ارائه سرکار خانم رقیه خلیلی
ایشان در ابتدای نشست ، هدف اصلی نشست را تبیین الگوی گفتوگوی اخلاقمدار برگرفته از سیره امام جواد(ع) برای تعامل میاندینی در جهان متکثر امروز عنوان کردند. اهم مطالب ارائهشده بدین شرح است:
۱. اخلاق گفتوگو و مناظره
گفتوگو و مناظره در منطق دینی، ابزاری برای تحمیل رأی یا غلبه بر طرف مقابل نیست، بلکه وسیلهای برای روشن شدن حقیقت، رفع سوءتفاهمها و تقویت فهم متقابل است.
رعایت ادب، پرهیز از تحقیر، و حفظ احترام طرف مقابل از ضروریات مناظره اخلاقی دانسته شد.
۲. سیره علمی و عملی امام جواد(ع)
در این بخش به نمونههای برجستهای از سیره امام جواد(ع) در مواجهه با مناظرات رسمی و علمی اشاره شد که از جمله ویژگیهای آن حضرت: رفتار همراه با آرامش و وقار، ،تسلط علمی و منطق استوار در کلام، پرهیز از توهین و هیجانزدگی ،نرمش در بیان توأم با پایبندی به اصول و حقایق، این ویژگیها، امام جواد(ع) را به الگویی ممتاز برای مدیریت گفتوگوهای میاندینی و علمی تبدیل کرده است.
۳. مناظره بهمثابه ابزار کشف حقیقت
ایشان با تأکید بر این که مناظره زمانی ارزشمند است که در خدمت کشف حقیقت قرار گیرد، ویژگیهای مناظره اخلاقمدار را برشمردند: استوار بر پایه استدلال ، پرهیز از خشونت کلامی و رفتاری ، احترام به کرامت انسانی طرفین ، زمینهسازی برای تفاهم و روشنگری
۴. الگوی تعامل میاندینی در جهان متکثر امروز
با توجه به تنوع دینی، فرهنگی و فکری جوامع معاصر، سیره امام جواد(ع) نشان میدهد که: گفتوگو میتواند محترمانه و در عین حال قاطع باشد ،تفاوت عقیده نباید به دشمنی و نفی دیگری منجر شود، تعامل میاندینی باید بر اساس عقلانیت، عدالت و احترام متقابل شکل گیرد
۵. حفظ عزت، استقلال و اصول
گفتوگو و مذاکره نباید به معنای ضعف، وابستگی یا چشمپوشی از اصول باشد نرمش در روش، همراه با ثبات در مبانی، شیوهای صحیح و کارآمد برای تعامل است.
حفظ عزت، استقلال و منافع مشروع، در کنار رعایت ادب و حکمت، از ارکان اصلی گفتوگوی دینی و اجتماعی است
بخش دوم: ارائه سرکار خانم دکترنسرین اسدبیگی
مجری کارشناس نشست، سرکار خانم نسرین اسدبیگی، در جمعبندی مباحث نشست، بر نتایج زیر تأکید کردند: سیره امام جواد(ع) الگویی جامع برای گفتوگوی اخلاقی، مناظره علمی و تعامل میاندینی در جهان متکثر امروز است.
این الگو بر پایه احترام، منطق، کرامت انسانی، پایبندی به حق و پرهیز از جدال غیرسازنده شکل گرفته است.
این سیره میتواند در عرصههای علمی، فرهنگی و اجتماعی الهامبخش باشد.
نتایج و دستاوردهای نشست
تبیین اصول اخلاقی مناظره برگرفته از سیره امام جواد(ع) شامل: ادب علمی، احترام به مخاطب، پرهیز از تحقیر و غلبهجویی، انصاف، حلم و سعهصدر
شناسایی مؤلفههای روش استدلالی امام جواد(ع) شامل: بهرهگیری از قرآن و عقل و برهان، تناسب سخن با سطح مخاطب، نظم منطقی کلام
تدوین چارچوب گفتوگوی محترمانه و حقیقتمحور برای کاربرد در تعاملات میاندینی و بینمذهبی
تقویت گفتمان عقلانی و اخلاقمدار در فضای علمی و آموزشی مدرسه
