کرسی علمی ترویجی« ماهیت و حدود ربای معاملی در فقه فریقین» در تاریخ 1405/2/30 در مدرسه علمیه تخصصی کریمه اهل بیت سلام الله علیها بصورت حضوری و برخط برگزار شد.
در ابتدای جلسه سرکار خانم میرتباردبیر علمی جلسه با عرض تسلیت رهبر شهید بیانات و دیدگاه ایشان که علم را صرفاً یک موضوع آموزشی نمیدانند، بلکه آن را مبنای قدرت، عزت و امنیت کشور میدانند،مطرح کردند. تأکید ایشان بر این که علم، قدرت میآورد و تلاش در مسیر علم نوعی مجاهدت حقیقی است بیان شد.
در ادامه سرکار خانم آذری به بیان دقیق و جامع از مباحث مطرح شده در مقاله باعنوان 《ماهیت و حدود ربای معاملی در فقه فریقین》پرداختند ایشان بیان کردنداصل حرمت ربا در میان فقهای شیعه و سنی امری مسلم و مورد اتفاق است و این اجماع بر مبانی محکمی چون قرآن، سنت، اجماع و عقل استوار است. ربای معاملی را میتوان به عنوان مبادله دو کالای همجنس که دارای کیل (پیمانه) یا وزن هستند، تعریف کرد؛ مشروط بر آنکه در یکی از عوضین، زیادهای وجود داشته باشد. این زیاده میتواند حقیقی باشد، مانند مبادله یک کیلو گندم با دو کیلو گندم، و یا اعتباری و حکمی؛ از قبیل زیاده در معامله نسیه که ماهیت آن در فقه محل بحث است
در ادامه سرکار خانم دکتر حیاتی ناقد جلسه به بیان برخی نکات در مورد مقاله اشاره کردند :
۱_آیا تقسیم بندی مطرح شده درباب ربا انحصار دارد ؟
۲_ آیا بحث ربا متعلق به معاملات لفظی است ؟
۳_ آیا بحث ربا در معاملات عرفی مطرح میشود؟
در پایان، میتوان گفت : این مقاله با رویکردی علمی و تطبیقی، درک ما را از موضوع پیچیده ربای معاملی در فقه اسلامی تعمیق بخشید و تصریح می کند اصل حرمت ربا، چه ربای قرضی و چه ربای معاملی، امری مورد اجماع میان علمای شیعه و اهل سنت است که ریشه در ادله شرعی دارد. اختلاف نظرهای اصلی میان فقهای فریقین بیشتر در تعیین ملاکها و مصادیق این زیاده و شمول حکم ربا به موارد گوناگون است؛ بهویژه در میان فقهای اهل سنت که دیدگاههای متنوعی در این زمینه وجود دارد.یافته کلیدی این پژوهش، تأکید مجدد بر حرمت و بطلان ربای معاملی در فقه اسلامی است.
در پایان سرکار خانم میرتبار دبیر جلسه ضمن تشکر از اساتید و طلاب شرکت کننده، مباحث را جمعبندی نمود.
