خانم مهناز صالحی، از اساتید گروه فقه و اصول مدرسه علمیه تخصصی النفیسه، در نشستی با عنوان «راهبردهای قرآن در مواجهه با بحران هویت در شبیخون فرهنگی» به تشریح ابعاد این پدیده و راههای مقابله با آن پرداخت.
وی شبیخون فرهنگی را یکی از جدیترین تهدیدات علیه جوامع اسلامی دانست که منجر به بحران هویت در سطوح فردی و اجتماعی میشود. خانم صالحی با تأکید بر یافتههای پژوهشی خود، راهبردهای قرآن کریم را برای مصونسازی فرد و جامعه در برابر این بحران، شامل تثبیت هویت توحیدی، تقویت وحدت اجتماعی، تبیین مرجعیت علمی دین، ترویج صبر و مقاومت، تزکیه نفس و جهاد تبیین معرفی کرد.
در این نشست، مفاهیم کلیدی «هویت» و «بحران هویت» تشریح شد؛ هویت به معنای تشخص فردی و اجتماعی و بحران هویت به وضعیت تنش و فقدان تعادل در شناخت نقش فردی و کارکرد اجتماعی تعریف گردید که از خودبیگانگی از نشانههای بارز آن است.
استاد صالحی همچنین «شبیخون فرهنگی» یا «ناتوی فرهنگی» را تهاجم همهجانبه غرب با هدف تغییر هویت فرهنگی جوامع اسلامی، ریشه گرفته در انسانمداری غرب، اصالت لذت و آزادی مطلق دانست و بیان داشت که این پدیده با ترویج فرهنگ مصرفگرایی و سبک زندگی غربی، زمینههای بحران هویت اجتماعی را فراهم میآورد. از نشانههای این بحران در مواجهه با شبیخون فرهنگی میتوان به ازخودبیگانگی، مدگرایی و تقلید کورکورانه، و وابستگی به بیگانگی اشاره کرد.
وی در پایان، راهبردهای قرآنی را در دو سطح فردی (تثبیت هویت توحیدی، تزکیه و خودسازی، و صبر و مقاومت) و اجتماعی (تقویت وحدت، تبیین مرجعیت علمی دین، و جهاد تبیین) برای مقابله با بحران هویت برشمرد و خاطرنشان کرد که این راهکارها، فرد و جامعه را در برابر آسیبهای فرهنگی مقاوم ساخته و انسجام اجتماعی را افزایش میدهند.
