کرسی علمی‌ـ‌ترویجی با موضوع «تحلیل جملات اخلاقی از منظر آیت‌الله مصباح یزدی و نقد آن» به همت معاونت پژوهش مدرسه علمیه تخصصی حضرت زهرا(سلام‌الله علیها) میبد و با حضور اساتید برجسته پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد.
به گزارش روابط‌عمومی مدرسه علمیه تخصصی حضرت زهرا(س) میبد، این نشست علمی با هدف تحکیم بنیان‌های پژوهشی و تعمیق ساحت‌های دانش کلامی و فلسفی طلاب برگزار گردید. در این کرسی، دکتر محمدعلی مبینی، دانشیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی به ارائه دیدگاه پرداخت و دکتر علیرضا آل‌بویه، استادیار همان پژوهشگاه، نقد و واکاوی مباحث را بر عهده داشت.
در ابتدای این نشست، خانم رسولی، مدیر مدرسه، ضمن تبیین اهمیت برگزاری چنین کرسی‌هایی در ارتقای سطح تحلیل‌های فلسفی، به معرفی اجمالی جایگاه علمی اساتید حاضر پرداخت.
در بخش نخست این جلسه، دکتر محمدعلی مبینی با اشاره به ضرورت واکاوی مباحث معناشناختی (سمانتیک) در سپهر فلسفه اخلاق، به تبیین دیدگاه آیت‌الله مصباح یزدی پرداخت.
وی با تفکیک دقیق میان گزاره‌های «انشایی» (بیانِ میل) و «خبری» (گزارش از واقع)، تصریح کرد: برخلاف پندار رایج که جملات اخلاقی را صرفاً انشایی می‌داند، از منظر آیت‌الله مصباح یزدی، این گزاره‌ها در واقع خبری بوده و از ضرورت‌های علی و معلولی میان «فعل» و «نتیجه» حکایت دارند؛ به تعبیر دیگر، گزاره‌های اخلاقی همچون قوانین علوم تجربی، در قالب «باید» بیان می‌شوند اما در بطن خود، کاشف از یک واقعیت عینی در نظام هستی هستند.
در ادامه، دکتر علیرضا آل‌بویه در مقام ناقد، ضمن تأکید بر اهمیت «شهود» و «ارتکازات عرفی» در مباحث فلسفی، این نظریه را به چالش کشید. وی استدلال کرد که تقلیل اخلاق به صرف روابط علی و معلولی، با درک شهودیِ انسان از ماهیت اخلاق در تعارض است. از نگاه منتقد، نظریه مذکور تنها رابطه ابزاری میان فعل و کمال را تبیین می‌کند، حال آنکه جوهره اخلاق، مشتمل بر نوعی الزام و ضرورت است که فاعل را مستقیماً به انجام تکلیف متعهد می‌سازد.
در بخش پایانی این نشست، تقابلِ ارزش «ابزاری» و ارزش «ذاتی» در کنش‌های اخلاقی مورد بحث قرار گرفت. دکتر مبینی ضمن اشاره به تلاش‌های برخی شارحان، از جمله دکتر حسن معلمی برای جمع میان دیدگاه‌ها با بهره‌گیری از مقدمات استدلالی، به نقد آن پرداخت. وی این پرسش بنیادین را فراروی مخاطبان قرار داد که: «آیا ارزش فضایل اخلاقی صرفاً برآمده از وصول به کمال و نتایج مترتب بر آن است، یا کنش‌های اخلاقی از ارزشی اصیل و مستقل برخوردارند؟»
این کرسی علمی‌ـ‌ترویجی با تأکید بر ضرورت تداوم چنین گفت‌وگوهای عالمانه‌ای برای پویایی اندیشه در حوزه‌های علمیه و تقویت بنیان‌های تحلیلی طلاب، به کار خود پایان داد.
