جلسه پیش دفاع رساله با حضور استاد راهنما حجت الاسلام دکتر محمدتقی اسماعیل پور، استاد مشاورحجت الاسلام دکتر سید معصوم حسینی، استاد داور اول حجت الاسلام دکتر محمد مهدی گرجیان و استاد داور دوم حجت الاسلام دکتر محمدحسن زمانی برگزار شد.
سرکار خانم زهرا خدادادی در این جلسه به بررسی آرا تفسیری علامه جوادی آملی پیرامون حی متاله بودن انسان با رویکرد پاسخ به شبهات مستشرقان پرداخت. طلبه محترم در این جلسه به جایگاه انسان به عنوان موجودی خداگر و با فطرت توحیدی و در مسیر تکامل به سوی حیات متألّهانه اشاره کرد.
طلبه با اتکا بر مبانی قرآنی، روایی، فلسفی و تفسیری، رساله خود را در چهار فصل تدوین کرده است: در فصل اول به مفاهیم بنیادینی چون انسان، فطرت، تعلق و حیات پرداخته است و در فصل دوم به تامین ابعاد نظریه حی متاله میپردازد و ضمن تحلیل مبانی فلسفی و قرآنی به بررسی مولفههایی نظیر جاودانگی روح، خداخواهی فطری، اختیار و نقش عقل انسان در مسیر سلوک معنوی را متذکر میشود. در فصل سوم به بررسی آثار این نظریه در بازتعریف هویت انسان و شکل گیری جامعه متألّه و تمدن اسلامی پرداخته و در انتها با بیان تحلیل و نقد شبهات انسان شناختی مستشرقان به مواردی مانند مادی انگاری وجود انسان، نفی خداگرایی، سلب اختیار و انکار وجدان اخلاقی به این شبهات پاسخ های عقلانی و وحیانی را بر اساس دیدگاههای آیت الله جوادی آملی ارائه میدهد.
یافتههای این پژوهش نشان میدهد که انسان در نظام هستی شناسی اسلامی، مظهر اسمای الهی و دارای مراتب وجودی و مسئول در فرآیند تکامل است در حالی که رویکرد تقلیل گرایانه مستشرقان فاقد توان درک وجودی است. این مطالعه در تقویت مبانی انسان شناسی دینی و ارائه الگویی معنوی برای حیات در مواجهه با چالش های فکری معاصر موثر است.
در ادامه اساتید داور ضمن تشکر از ایشان و توانمندی طلبه در نگارش رساله، این موضوع را موضوع بنیادی و مهمی ذکر کردند و به بیان ارزیابی رساله در جلسه پیش دفاع پرداختند تا طلبه محترم به کمک استاد راهنما و استاد مشاور بتواند اشکالات را برطرف کند و بر غنای علمی رساله بیفزاید.
ضمن اینکه از این رساله تاکنون دو مقاله علمی پژوهشی با عناوین «تأملی در مبانی تأویلی انسان شناسی قرآنی آیت الله جوادی آملی» و «تاملات تفسیری آثار نظریه حیّ متأله در اندیشه علامه جوادی آملی» استخراج شده است.
